Deneme netlerim neden artmıyor? Kısa cevap
Netler çoğu zaman tek bir nedenle değil; bilgi tavanı, aynı hataların tekrarı, süre yönetimi, deneme sonrası analizin eksikliği ve yorgunluk ya da uyku gibi birkaç nedenin birleşimiyle platoya girer. Çözüm daha çok deneme çözmek değil, hangi nedenin baskın olduğunu bulup planı ona göre değiştirmektir.
Örnek senaryo: Bu sayfadaki öğrenci temsilîdir; Murat Hoca’nın koçluk görüşmelerinde sık karşılaştığı durumlardan derlenmiştir, gerçek bir kişiyi anlatmaz. Plan, benzer durumdaki bir öğrenci için başlangıç noktasıdır.
Bu sayfada 12. sınıftaki Kerem’in, altı denemedir TYT’de 62–65 net arasında kalması üzerinden teşhisten 8 haftalık plana giden yolu adım adım görebilirsin. Mezunsan ya da LGS’ye hazırlanıyorsan aşağıdaki “Kendi durumuna uyarla” bölümünde sana uygun yönlendirme ve kısa bir LGS uyarlaması var.
Durum: Kerem, 12. sınıf, altı denemedir aynı bantta
Kerem düzenli çalışıyor ve denemeye giriyor; ama son altı TYT denemesinin hepsi 62–65 net aralığında. Ders ders de tablo benzer: Türkçe 28–29, sosyal 12–13, matematik 14–15, fen 8–9 net.
| Başlık | Kerem’in durumu |
|---|---|
| Sınıf / sınav | 12. sınıf, TYT (AYT çalışması bu planın dışında tutuldu; sayfa yalnızca TYT platosuna odaklanır) |
| Okul | 08.30–15.30; eve varış yaklaşık 16.15 |
| Günlük boş süre | Hafta içi yaklaşık 3 saat; cumartesi deneme günü; pazar yaklaşık 2 saat |
| Zorlandığı yer | Matematikte problemler, fende fizik; denemenin son 15–20 sorusunda süre yetmiyor |
| Çalışma biçimi | Konu anlatımı izliyor, soru çözüyor; denemeden sonra yalnızca neti ve yanlış sayısını kaydediyor |
| Motivasyon | Düzenli çalışıyor ama “ne yaparsam yapayım artmıyor” duygusuyla gün gün düşüyor |
Son üç denemesi aşağıda. Netler soru sayılarını aşmıyor (TYT: Türkçe 40, sosyal 20, matematik 40, fen 20 soru) ve net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak bulunur; bu kural ÖSYM 2026 YKS Kılavuzu‘ndadır. Kendi netlerini YKS net hesaplama aracıyla aynı kurala göre görebilirsin.
| Deneme | Türkçe (40) | Sosyal (20) | Matematik (40) | Fen (20) | Toplam net (120 soru) |
|---|---|---|---|---|---|
| 4. deneme | 28 | 12 | 14 | 8 | 62 |
| 5. deneme | 29 | 13 | 14 | 9 | 65 |
| 6. deneme | 28 | 12 | 15 | 8 | 63 |
Netler neden platoya girer? 5 temel neden
Plato bir yetenek sınırı değil, çoğu zaman çalışma biçiminin bir sınırıdır: Aynı yöntemle çalışmaya devam eden öğrencide net de aynı bantta kalır. Aşağıdaki beş nedenin her birinin kendine özgü bir belirtisi ve ilk adımı vardır.
| Neden | Nasıl anlaşılır? | İlk adım |
|---|---|---|
| 1. Bilgi tavanı (konu eksiği) | Aynı konu başlıklarından denemeden denemeye yanlış ya da boş çıkıyor | Son 3 denemenin yanlış ve boşlarını konu adına göre listele; en sık geçen 2–3 konuyu kapat |
| 2. Aynı hataların tekrarı | Konu farklı ama hata aynı: işlem hatası, soru kökünü yanlış okuma, “olmayan”ı atlama | Hata defterine hatayı konuya göre değil hata türüne göre yaz; haftada iki kez tekrar et |
| 3. Süre yönetimi | Son 10–15 soru boş ya da aceleyle işaretli; bir soruda 3 dakikadan fazla duruluyor | Denemeyi bölümlere ayır, her bölüme süre koy, “ikinci tur” için işaret bırak |
| 4. Deneme sonrası analiz yokluğu | Denemeden sonra yalnızca net bakılıyor, kâğıt kaldırılıyor | Her denemeye 45 dakikalık analiz ayır; sonucu bir sonraki haftanın programına yaz |
| 5. Yorgunluk ve uyku | Denemenin ikinci yarısında doğruluk düşüyor, ders çalışırken uyku geliyor | Yatış saatini sabitle; yetersiz uykuyu önce çöz. Bkz. ders çalışırken uyku gelmesi |
Yorgunluk satırı hafife alınmasın: Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi’nin uzlaşı bildirgesi, 13–18 yaş arası gençler için 24 saatte düzenli olarak 8–10 saat uykuyu önerir. Gece yarısına uzayan çalışma, ertesi günün denemesini ve öğrenmeyi zayıflatabilir.
Teşhis: Kerem’in son denemesinde ne çıktı?
Kerem’in 6. denemesinde 120 sorunun 70’i doğru, 28’i yanlış, 22’si boş; yani 50 soru netin dışında kaldı. Bu 50 sorunun yalnızca 18’i gerçek bilgi eksiği çıktı; geri kalan 32 soru çalışma düzeni ve deneme tekniğiyle ilgiliydi. (70 doğrudan 28 yanlışın dörtte biri, yani 7 çıkarılınca net 63.)
| Hata türü | Soru sayısı | Örnek | Planda karşılığı |
|---|---|---|---|
| Bilgi eksiği (konu bilinmiyor) | 18 | Matematikte hareket problemleri, fizikte elektrik | Konu kapatma blokları (2.–5. hafta) |
| Aynı hatanın tekrarı | 12 | Negatif işaret hatası, “değildir” kökünü atlama | Hata defteri + hata türü kontrol listesi |
| Süre yetmedi | 9 | Matematik ve fenin son soruları boş | Bölümlü süre protokolü (6. hafta) |
| İkilemde kalma | 7 | İki şıktan birini seçip yanlış çıkan sorular | Eleme çalışması, kararsız soruları işaretleme |
| Okuma / dikkat | 4 | Sorunun asıl sorusunu okumadan çözme | Soru kökünü altı çizerek okuma alışkanlığı |
Bu dağılım temsilîdir; senin denemende oranlar farklı olabilir. Önemli olan çıkarım: Kerem “daha çok konu çalış” cevabını verirse, sorunların yaklaşık üçte ikisine dokunmamış olur. Kendi denemeni böyle tabloya dökmek için deneme analizi nasıl yapılır rehberindeki 5 adımı ve ücretsiz analiz aracını kullan; araç, yanlışlarını hata türüne ve konuya göre toplar.
Plan: Kerem için 8 haftalık örnek program
Plan, önce teşhis edip sonra en sık geçen sorunları sırayla kapatacak şekilde kuruldu; günlük süre Kerem’in boş süresini (yaklaşık 3 saat) aşmaz ve yatış saati sabit kalır. 5 Ekim 2026 haftasında başlanırsa 7. hafta MEB’in 2026-2027 takvimindeki ara tatile (16–20 Kasım 2026) denk gelir ve yük bilerek azaltılmıştır.
| Hafta | Odak | Hafta içi günlük süre | Haftalık soru hedefi | Tekrar ve deneme |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Teşhis: son 3 denemenin hatalı sorularını konuya ve hata türüne göre sınıflandır; hata defterini kur | 2,5 saat | 150 | Pazar 20 dk tekrar; yeni deneme yok |
| 2 | İlk 2 konu eksiği (örn. matematikte problemler, fende fizik) + ilk süre denemesi | 3 saat | 220 | Cumartesi 1 deneme + 45 dk analiz |
| 3 | Konu eksiği 2–3 + hata türü kontrol listesi (soru kökünü işaretleme) | 3 saat | 240 | Çarşamba hata defterinden 30 soru |
| 4 | Kontrol noktası: iki denemeyi karşılaştır, planı revize et | 2,5–3 saat | 240 | Cumartesi deneme + analiz; pazar revizyon |
| 5 | Yeni eksik konular + Türkçe ve sosyalde yorum soruları | 3 saat | 240 | Hata defteri iki kez tekrar |
| 6 | Süre yönetimi: bölümlü deneme, “ikinci tur” tekniği | 3 saat | 240 | Cumartesi bölümlü deneme + analiz |
| 7 | Hafif hafta (ara tatil): eksik kapatma, yatış saati korunur | 2 saat | 150 | 1 deneme + haftalık değerlendirme |
| 8 | Değerlendirme: 6 denemelik kıyas, süreç ölçütleri, sonraki 8 hafta | 3 saat | 200 | Cumartesi deneme; pazar plan yazımı |
Günlük süreye göre yoğunluk
Aşağıdaki tablo, aynı çerçevenin farklı boş sürelere nasıl uyarlanacağını gösterir. Uyku üç satırda da değişmez.
| Hafta içi günlük süre | Haftalık soru | Deneme sıklığı | Tekrar günü |
|---|---|---|---|
| 2 saat | 150–180 | İki haftada bir | Pazar |
| 3 saat (Kerem) | 220–240 | Haftada bir | Çarşamba + pazar |
| 4 saat ve üzeri | 300 civarı | Haftada bir tam, bir bölümlü mini deneme | Çarşamba + cumartesi akşamı + pazar |
Süre uzadıkça verim kendiliğinden artmaz; kendini sınama ve zamana yayılmış tekrar gibi yöntemlerin öğrenmeyi desteklediği, ders çalışma teknikleri üzerine yapılan geniş bir derlemede bildirilmiştir. Planın haftalık soru hedefi bu yüzden “yeni soru” kadar “hata defterinden tekrar” içerir.
İlk 2 hafta gün gün nasıl geçer? Saat saat örnek gün
İlk iki haftanın amacı hızlı ilerlemek değil, teşhisi bitirip düzeni oturtmaktır: 1. hafta analiz ve hata defteri, 2. hafta ilk konu kapatma ve ilk süreli deneme.
| Gün | 1. hafta | 2. hafta |
|---|---|---|
| Pazartesi | 6. denemenin 50 hatalı sorusunu hata türüne göre etiketle · Matematik: eksik konu 1, kısa anlatım + 15 soru | Matematik: eksik konu 1, 20 soru · Fizik: eksik konu, 15 soru · Türkçe: 10 paragraf |
| Salı | 5. denemeyi aynı şekilde etiketle · Fen: kısa anlatım + 15 soru · Türkçe: 10 paragraf | Matematik: problemler 20 soru · Hata defteri (15 dk) · Sosyal: 15 soru |
| Çarşamba | 4. denemeyi etiketle · Matematik: eksik konu 1, 15 soru · Hata defteri kur (30 dk) | Matematik: eksik konu 2, anlatım + 15 soru · Hata defterinden 15 soru · Fen: 15 soru |
| Perşembe | Üç denemenin ortak hata türlerini tek sayfada topla · Fen: 15 soru · Türkçe: 10 paragraf | Türkçe: 15 paragraf + 10 dil bilgisi · Matematik: 15 soru · Salı konularına 15 dk tekrar |
| Cuma | Hafif gün: hata defterinden 15 soru · haftanın konu listesini güncelle | Hafif gün: hata defterinden 20 soru · cumartesi denemesinin hazırlığı (kalem, saat, süre kartı) |
| Cumartesi | Deneme çözülmez; eski bir denemenin matematik ve fen bölümünü süre tutmadan yeniden çöz (2 saat) | 10.15’te TYT denemesi (bölümlü süre) + 45 dk analiz |
| Pazar | Haftalık değerlendirme (20 dk) · hata defteri tekrarı · dinlenme | Analizden çıkan 2 görevi yaz · hata defteri tekrarı · dinlenme |
Hafta içi bir okul gününün akışı şöyledir (okul 08.30–15.30, eve varış 16.15). Saatleri kendi gününe göre kaydır.
- 16.15–17.00 Eve varış, yemek, dinlenme.
- 17.00–17.40 Blok 1: Matematik, en zayıf konu (anlatım + soru).
- 17.40–17.50 Mola; masadan kalk, telefona bakma.
- 17.50–18.30 Blok 2: Fen, günün konusu + 15 soru.
- 18.30–19.30 Akşam yemeği ve serbest zaman.
- 19.30–20.10 Blok 3: Türkçe paragraf ve dil bilgisi ya da sosyal.
- 20.10–20.20 Mola.
- 20.20–20.50 Blok 4: Hata defteri ve ertesi günün tekrar kartları.
- 22.30 Ekranlar kapanır; 23.00 uyku (sabah 07.00 kalkış, yaklaşık 8 saat).
Toplam çalışma 2,5 saattir; yarım saat tampon, bir günün aksamasına payını bırakır. Aşağıdaki araçta Kerem’in haftalık programını düzenleyip kendi saatlerine uyarlayabilir, cihazına kaydedebilir ya da yazdırabilirsin.
Ücretsiz şablon · yazdırılabilir
Haftalık ders çalışma programı oluşturucu
Bir şablonla başla, kendi haftana göre düzenle. Kaydet, kopyala ya da yazdır.
Plan yalnızca sen kaydedersen bu tarayıcıda saklanır; bize gönderilmez.
Takip: Plan aksarsa ne değişir? Veli için notlar
Plan, haftalık küçük kontrol noktalarıyla izlenir; ölçüt net değil süreçtir. Sonuç vaadi yoktur: Aşağıdaki ölçütler “olası ilerleme” işaretleridir.
- 1. hafta sonu: Son 3 denemenin hepsi hata türüne göre etiketlendi mi, hata defteri açıldı mı?
- 4. hafta sonu: Aynı hata türünün (işlem, soru kökü) son iki denemedeki sayısı azalıyor mu? Hedef: azalma eğilimi.
- 6. hafta sonu: Denemede boş bırakılan soru sayısı ve son 15 sorudaki doğruluk nasıl değişti?
- 8. hafta sonu: Altı denemelik kıyas: Hata türü dağılımı değişti mi? Sonraki 8 haftanın odağı ne olacak?
| Belirti | Değişiklik |
|---|---|
| Haftalık soru hedefi iki hafta üst üste tutmuyor | Günlük blok sayısını 4’ten 3’e indir, hedefi 180’e çek; telafi bloğunu cumartesiye koy |
| Deneme sonrası ertesi gün çok yorgun | Analizi pazara bırak, yatış saatini 30 dakika öne al; uyku sorunu sürerse okul rehberlik servisine danış |
| Aynı hata türü üç denemedir azalmıyor | Konu çalışmasını durdur; o hata türü için 15 dakikalık günlük kural çalışması ekle |
| Deneme günü elleri titriyor, zihni boşalıyor | Süre protokolünü gevşet; sınav kaygısı rehberindeki nefes çalışmasını dene, süren olursa uzmana başvur |
| Bir denemede net ani düşüyor | Tek denemeye değil üç denemenin ortalamasına bak; dalgalanma doğaldır |
| Motivasyon düşüyor | Haftanın bir akşamını plansız bırak; ders çalışma motivasyonu rehberine göz at |
Veliler için: yapın / yapmayın
- Yapın: Uyku, yemek ve sessiz çalışma ortamı gibi çerçeveyi koruyun; haftada bir kısa konuşmada “bu hafta ne iyi gitti, neyi değiştirelim?” diye sorun.
- Yapın: Netin değil sürecin (hata defteri, analiz, yatış saati) takdir edilmesini sağlayın.
- Yapmayın: Her deneme sonrası net sormayın ve başka öğrencilerle kıyaslamayın.
- Yapmayın: Plato döneminde çalışma saatini artırmayı tek çözüm olarak sunmayın; uykuyu kısmayın.
Kendi durumuna uyarla: netin, süren ya da sınavın farklıysa ne değişir?
Çerçeve aynı kalır (teşhis, hata türü, süre protokolü, sabit uyku); değişen şey başlangıç noktası ve yoğunluktur.
| Durumun | Ne değişir? | Bağlantı |
|---|---|---|
| TYT neti 62–65’ten çok düşükse (ör. 30–40) | Plato değil temel eksik baskındır; önce konu sırası ve temel kavramlar | Sıfırdan YKS hazırlık |
| Matematik ya da fen belirgin zayıfsa | Konu kapatma bloklarını o derse kaydır; yöntem için ilgili rehbere bak | TYT matematik, TYT fen |
| Günde 2 saat boş süren varsa | Yoğunluk tablosundaki 2 saatlik satırı kullan; konu kapatmayı iki dersle sınırla | Okuldan sonra ders çalışma programı |
| Mezunsan | Eski bilgi birikimi var ama aynı hatalar da birikmiştir; teşhisi 3 yerine 5–6 denemeyle yap, gün akışını okul olmadığı için kendin kurman gerekir | Mezuna kalmak, mezun nasıl çalışmalı |
| Sınava birkaç ay kaldıysa | Hafta sayısını kalan süreye göre kısalt; önce hata türleri, sonra konular | Kalan süreye göre plan, YKS’ye 4 ay kala |
LGS netlerim neden artmıyor? Kısa uyarlama
Beş neden LGS’de de geçerlidir; fark sınavın yapısındadır. MEB’in 2026 LGS kılavuzuna göre sınav 90 sorudur; sözel bölüm 50 soru 75 dakika, sayısal bölüm 40 soru 80 dakikadır. Ham puan, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur; ağırlık katsayısı Türkçe, matematik ve fen bilimlerinde 4, inkılap, din kültürü ve yabancı dilde 1’dir.
| LGS’de dikkat | Plato ile bağlantısı | İlk adım |
|---|---|---|
| 3 yanlış 1 doğruyu götürür | Tahminle işaretlenen sorular neti düşürebilir; plato “şans dalgalanması” gibi görünür | Her yanlışı “emin değildim” ya da “bilgi yoktu” diye etiketle |
| Türkçe, matematik, fen katsayısı 4 | Bu üç dersteki duraklama puana daha çok yansır | Son 3 denemede en çok net kaybettiğin dersi seç, planı oraya ağırlaştır |
| Sözel bölüm 50 soru / 75 dakika | Okuma yükü yüksek; süre yönetimi baskın neden olabilir | Bölümlü süre tutarak sözel bölümü ayrı çöz |
| Yeni nesil soru kökleri | Konu biliniyorsa bile okuma hatası yapılır | Soru kökünü işaretleme alışkanlığı kur |
Kendi netlerini LGS net hesaplama aracıyla, puan etkisini LGS puanı nasıl hesaplanır rehberiyle gör; dönem planı için LGS’ye nasıl çalışılır sayfasına bak. Matematikte takıldıysan matematik netim artmıyor sayfasındaki teşhis tablosu işine yarar.
Koçun notu ve sonraki adım: Plan tek başına sürdürülebilir mi?
Koçun notu: Plato dönemindeki öğrencide en sık gördüğümüz tablo, çalışma süresinin yetersizliği değil, denemeden sonra yapılacak işin netleşmemesidir. Bu yüzden ilk görüşmede çoğu zaman yeni konu eklemeyiz; son denemelerin hatalarını birlikte sınıflandırır, hangi nedenin baskın olduğuna bakar ve bir sonraki haftanın programını ona göre yazarız. İlerleme beklenti olarak değil, hata türü sayılarındaki değişim gibi izlenebilir ölçütlerle takip edilir.
Planı kurmak bir hafta sürer, sekiz hafta sürdürmek zordur. Haftalık görüşme ve günlük takiple YKS koçluğunda (LGS için LGS koçluğunda) öğrenciye özel haftalık programı, deneme analizini ve hata defterini birlikte yürütüyoruz; konu anlatımı yapmıyor, çalışma düzenini kuruyor ve sürdürüyoruz. Süreç hakkında öğrenci koçluğu sayfasına bakabilir, durumunu ücretsiz 15 dakikalık ön görüşmede konuşabilirsin. Diğer temsilî durumlar için öğrenci koçluğu örnekleri sayfasını gez.
Kaynaklar
- 2026-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu — ÖSYM
- Sınavla Öğrenci Alacak Ortaöğretim Kurumlarına İlişkin Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu – 2026 — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
- Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations: A Consensus Statement (Paruthi vd., 2016) — Journal of Clinical Sleep Medicine – American Academy of Sleep Medicine (AASM)
- Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques (Dunlosky vd., 2013) — Association for Psychological Science – Psychological Science in the Public Interest
- 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Takvimi Açıklandı — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
