Diploma notu hesaplama: lise mezuniyet puanın ve OBP'n kaç?

Diploma notu nasıl hesaplanır? (Formül)

Diploma notu, 9, 10, 11 ve 12. sınıf yıl sonu başarı puanlarının toplanıp 4’e bölünmesiyle bulunur. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği bu puana “mezuniyet puanı” der; diplomada “diploma puanı”, ÖSYM belgelerinde “diploma notu” olarak geçer. Üçü de aynı sayıyı anlatır.

Formül: Diploma notu = (9. sınıf YBP + 10. sınıf YBP + 11. sınıf YBP + 12. sınıf YBP) ÷ 4

• Dört yılın ağırlığı eşittir; 9. sınıfın yıl sonu puanı da 12. sınıfınki kadar etkilidir.
• Hazırlık sınıfında alınan puanlar mezuniyet puanına katılmaz.
• Yönetmelik bölme işleminin virgülden sonra dört basamak yürütülmesini ister; resmî değer bu yüzden dört basamaklı olabilir.

1. Her yılın yıl sonu başarı puanını e-Okul’dan ya da karnenden bul. 12. sınıftaysan bu yılınki için hedeflediğin puanı yaz.
2. Dört puanı hesaplayıcıya gir.
3. Diploma notunu ve OBP’ni oku; YKS’ye katkıyı aşağıdaki tablolarla karşılaştır.

Yıl sonu başarı puanları her yılın ders notlarından ağırlıklı ortalamayla hesaplandığı için ders saatleri dolaylı olarak diploma notuna da yansır; dört yıl ise kendi aralarında eşit ağırlıklıdır.

Örnek: diploma notu ve OBP adım adım

Yıl sonu başarı puanları 78,40 – 82,15 – 86,05 – 88,96 olan bir öğrencinin diploma notu 83,89, OBP’si 419,45’tir. Hesap adım adım şöyle:

Bu tablodan iki pratik kural çıkar: Herhangi bir yılın YBP’sindeki 1 puanlık artış diploma notunu 0,25, OBP’yi 1,25, YKS katkısını 0,15 puan artırır. Diploma notundaki 1 puanlık fark ise yerleştirme puanına 0,6 puan olarak yansır.

Yıl sonu başarı puanı (YBP) nedir, nasıl bulunur?

YBP (yıl sonu başarı puanı), bir öğretim yılındaki derslerin yıl sonu puanlarının haftalık ders saatine göre ağırlıklı ortalamasıdır. Diploma notunu oluşturan dört sayının her biri budur.

1. Dersin yıl sonu puanı: 1. ve 2. dönem puanlarının aritmetik ortalaması (1. dönem 70, 2. dönem 80 ise 75).
2. Dersin ağırlıklı puanı: Yıl sonu puanı × haftalık ders saati (75 alınan 6 saatlik Matematik için 450).
3. YBP: Tüm derslerin ağırlıklı puanları toplamı ÷ haftalık ders saatleri toplamı.

Ders saatleri bu yüzden belirleyicidir. Anadolu lisesi çizelgesinde 9 ve 10. sınıfta Matematik 6, Türk Dili ve Edebiyatı 5, Birinci Yabancı Dil 4 saattir; 11 ve 12. sınıfta sayısal seçenekte Seçmeli Matematik 6, Seçmeli Fizik, Kimya ve Biyoloji 4’er saattir. YBP’ni ders ders hesaplamak istersen takdir teşekkür hesaplama aracına yıl sonu puanlarını ve saatleri girebilirsin; aynı ağırlıklı ortalama yöntemi kullanılır.

YBP sınıf geçmede de rol oynar. Bir dersten yıl sonunda başarılı sayılmak için iki dönem ortalamasının en az 50 ya da 2. dönem puanının en az 70 olması gerekir. Her dersten iki dönem puanı bulunmak kaydıyla en fazla bir dersten başarısız olup YBP’si en az 50 olan öğrenci doğrudan geçer; YBP’si en az 50 olanlar en fazla üç dersten sorumlu geçebilir, ancak alt sınıflarla birlikte toplam başarısız ders sayısı 6’yı aşarsa sınıf tekrar edilir. Türk Dili ve Edebiyatı, yıl sonu başarı ortalamasıyla başarılı sayılamayan derstir.

Diploma notu OBP’ye nasıl çevrilir?

Diploma notunu 5 ile çarp: 80 diploma notu 400 OBP, 100 diploma notu 500 OBP eder. ÖSYM, diploma notu bildirilmeyen ya da 50’nin altında olan adayların notunu 50 kabul eder; bu yüzden OBP en az 250, en fazla 500’dür.

OBP, ilgili puan türünde sınav puanı hesaplanan her adayın puanına eklenerek yerleştirme puanını oluşturur. ÖSYM, OBP’yi Türkiye geneli dikkate alarak hesaplar; okul bazında bir düzeltme yapılmaz. Mesleğe yönelik program uygulayan liselerden mezun olanlar, kılavuzdaki tablolarda alanlarının devamı sayılan programlara yerleşirken ayrıca OBP × 0,06 kadar ek puan alır.

Diploma notun belliyse OBP ve katkıyı tek kutuda görmek için OBP hesaplama aracını da kullanabilirsin.

OBP kırılması nedir, 0,06 kuralı kimi etkiler?

Bir önceki yılın YKS’siyle merkezî yerleştirmede bir programa yerleşen aday, takip eden ilk YKS’de OBP’sini 0,12 yerine 0,06 ile çarptırır; buna “OBP kırılması” denir. Kayıt yaptırıp yaptırmamak sonucu değiştirmez ve kesinti kalıcı değildir.

Örnekteki 419,45 OBP’li aday için kırılma, katkıyı 50,334’ten 25,167’ye indirir; yerleştirme puanında yaklaşık 25 puanlık fark oluşur. Yeniden hazırlanmaya karar vermeden önce bu farkı hesaba katmak gerekir; kararın diğer boyutlarını mezuna kalmak ne demek rehberimizde ele aldık.

Mezuna kalırsam diploma notum ya da OBP’m düşer mi?

Hayır; diploma notun mezuniyetle kesinleşir ve mezun olduğun için OBP’den kesinti yapılmaz. Mezun yılında değişebilecek tek şey, bir önceki yıl bir programa yerleştiysen katsayının 0,06’ya inmesidir.

YKS’ye giriş sayısı ve yaş sınırı yoktur; mezun adayın OBP’si de aynı formülle (diploma notu × 5) hesaplanır. Yani 83,89 diploma notlu bir mezun, geçen yıl hiçbir programa yerleşmediyse yine 50,334 puan katkı alır.

OBP sabit kaldığı için mezun yılında puanını değiştirebileceğin alan TYT ve AYT netleridir. Haftalık takibin bu süreçte nasıl işlediğini YKS koçluğu sayfamızda görebilirsin.

Diploma notum nerede görülür, yanlışsa ne yapmalıyım?

Diploma notunu diplomanda, e-Okul’da ve YKS’ye başvurduysan ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi’nde (AİS) görürsün; hata varsa düzeltmeyi ÖSYM değil okulun e-Okul üzerinden yapar.

• e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi: Öğrenim sürerken e-okul.meb.gov.tr adresinde öğrencinin T.C. kimlik numarası ve okul numarasıyla yıl sonu başarı puanları görülür.
• e-Devlet: Millî Eğitim Bakanlığı’nın “Lise Mezuniyet Belgesi Sorgulama” hizmetiyle mezuniyet bilgisi sorgulanabilir.
• ÖSYM AİS: Son sınıftaki adayların diploma notu haziran ayında e-Okul’dan ÖSYM’ye aktarılır. Adaylar eğitim bilgilerini ÖSYM’nin duyurduğu tarihlerde (2026-YKS’de 23–30 Haziran) ais.osym.gov.tr adresinde kontrol edip onaylar.

1. Diploma notunu kendi dört YBP’inle hesapla ve farkı not et.
2. Okul idaresine başvurup e-Okul’daki kaydın kontrol edilmesini iste.
3. Okul düzeltmeyi e-Okul’da yaptıktan sonra AİS’te güncel eğitim bilgisini seç ve süre dolmadan onayla.

Hedef diploma notu için son yıl kaç YBP gerekir?

Gereken YBP = 4 × hedef diploma notu − önceki üç yılın YBP toplamı. Sonuç 100’ü aşıyorsa hedefe son yılda tek başına ulaşılamaz; hedefi güncellemek gerekir.

Örnek: 9, 10 ve 11. sınıf YBP’leri 75,00 – 78,00 – 80,00 (toplam 233) olan bir öğrenci için:

Henüz 9. ya da 10. sınıftaysan hesap daha esnektir, çünkü hedef kalan yıllara yayılır: gereken ortalama YBP = (4 × hedef − biten yılların toplamı) ÷ kalan yıl sayısı.

1. Bu yılki derslerden haftalık saati en yüksek olanları seç (9–10. sınıfta Matematik ve Türk Dili ve Edebiyatı, 11–12. sınıfta alan dersleri).
2. Bu derslerde dönem başında hedef not belirle ve ilk yazılıdan önce tekrar takvimini kur.
3. Performans ve proje teslimlerini kaçırma; girilmeyen notlar dönem puanını düşürür.
4. Okul derslerini YKS hazırlığıyla aynı haftalık çalışma programına yerleştir.

Okul notlarıyla YKS hazırlığını aynı anda dengelemekte zorlanıyorsanız, haftalık birebir görüşme ve günlük takiple ilerleyen bir koçluk desteği bu yükü planlı hâle getirebilir. İlk adım olarak ücretsiz 15 dakikalık ön görüşme talep edebilirsiniz.