LGS Tercihi Nasıl Yapılır? Yerel ve Merkezî Yerleştirme, Yüzdelik Dilim ve Lise Türleri

LGS tercihi nasıl yapılır? Adım adım süreç

LGS tercihi e-Okul’dan ya da herhangi bir ortaokul müdürlüğünden yapılır ve mutlaka ortaokul müdürlüğüne onaylatılır. Önce yerel yerleştirme ekranından tercih yapılır; ardından sınava giren öğrenciler için sınavla öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar ekranları açılır. MEB’in 2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu‘na göre süreç şu sırayla ilerler:

1. Sonuç belgesini okuyun: Merkezî sınav puanı (MSP), Türkiye geneli yüzdelik dilim ve il yüzdelik dilimi tercihin temel verileridir.
2. Kontenjan tablolarını ve okul listelerini inceleyin: 2026’da sınav puanları ve tercihlere esas kontenjan tabloları aynı gün, 10 Temmuz’da ilan edildi.
3. Okulların geçmiş verilerine bakın: MEB’in 2026 tercih döneminde açtığı Rota Maarif platformunda (rotamaarif.meb.gov.tr) sınavlı ve sınavsız okulların taban yerleşme puanı, yüzdelik dilimi ve net bilgileri incelenebiliyordu.
4. Okulu tanıyın: Ulaşım süresini, yabancı dil seçeneklerini, pansiyon durumunu ve okul iklimini araştırın. Okulların tanıtım bilgileri, bağlı oldukları genel müdürlüklerin internet sayfalarında yayımlanır.
5. Ön çalışma formunu doldurun: Kılavuzun ekindeki “Yerleştirme Tercihleri İçin Ön Çalışma Formu” ile listeyi önce kâğıt üzerinde, çocuğunuzla birlikte kurun.
6. Yerel yerleştirme ekranı: En fazla 5 okul seçin; ilk 3’ü kayıt alanınızdan olmalı ve aynı okul türünden en fazla 3 okul seçilebilir.
7. Sınavlı ve pansiyonlu okul ekranları: İsterseniz sınavla öğrenci alan okullardan en fazla 10, pansiyonlu okullardan en fazla 5 okul ekleyin.
8. Onaylatın: Tercihler okul müdürlüğünce elektronik ortamda onaylandığı anda işlem tamamlanır. Her türlü düzeltme onaydan önce yapılmalıdır; onaylı listenin bir nüshası size verilir.
9. Sonuçları ve nakil dönemlerini takip edin: Sonuçlar meb.gov.tr’de ilan edilir; SMS ile bilgilendirilmek isteyen velilere ayrıca mesaj gönderilir.

LGS’de kaç tercih hakkı var? 2026 kılavuzundaki kurallar

MEB’in 2026 kılavuzuna göre sınava giren bir öğrencinin toplam 20 tercih hakkı vardır: yerel yerleştirmede 5, sınavla öğrenci alan okullarda 10, pansiyonlu okullarda 5. Sınava girmeyen öğrenci yerel ve pansiyonlu okullardan toplam 10 tercih yapabilir.

2026 tercih ve yerleştirme takvimi

Takvim ve tercih sınırları MEB’in kılavuz duyurusunda da özetlenmiştir. 2027 LGS’nin sınav ve tercih tarihleri Ekim 2026 itibarıyla henüz açıklanmadı; sınav MEB takvimine göre genellikle haziran ayında yapılır. Tahmini geri sayım için LGS sayacına bakabilirsiniz. 2027 kılavuzu yayımlandığında bu sayfadaki kuralları güncelleyeceğiz.

Merkezî yerleştirme ile yerel (adrese dayalı) yerleştirme farkı ne?

Merkezî yerleştirmede sınavla öğrenci alan okullara merkezî sınav puanı üstünlüğüne göre yerleşilir. Yerel, yani adrese dayalı yerleştirmede ise sırasıyla ikamet adresi, okul başarı puanı (OBP) ve 8. sınıftaki özürsüz devamsızlık gün sayısı belirleyicidir.

İki sistem birbirine bağlıdır: Sınavlı bir tercihine yerleşen öğrencinin yerel ve pansiyonlu tercihleri dikkate alınmaz; yerel tercihlerinden birine yerleşen öğrencinin de pansiyonlu tercihleri değerlendirilmez. Yani yerel liste, sınavlı okullara yerleşemezseniz devreye girecek gerçek bir B planıdır.

Yerel yerleştirme ekranındaki renkler ne anlama geliyor?

• Yeşil: İkamet adresinizin bulunduğu kayıt alanındaki okullar. Aynı okulu tercih eden öğrenciler arasında kayıt alanındakiler, komşu ve diğer kayıt alanlarından gelenlerden önce yerleştirilir.
• Mavi: Komşu kayıt alanındaki okullar. Bu öğrenciler de diğer kayıt alanlarındakilerden önce gelir.
• Kırmızı: İl içindeki diğer kayıt alanları ile il dışındaki okullar.

Okul başarı puanı, 6, 7 ve 8. sınıf yıl sonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasıdır; yıl sonu başarı puanı da derslerin haftalık ders saatine göre ağırlıklı ortalamasıyla bulunur. Bu ortalamayı merak ediyorsanız karne ortalaması hesaplama aracıyla ders saatlerine göre hesaplayabilirsiniz.

Yüzdelik dilim nedir, tercihte nasıl kullanılır?

Yüzdelik dilim, öğrencinin sınava girenler arasındaki yerini yüzde olarak gösterir; dilim küçüldükçe sıralama yükselir. MEB’in veli kılavuzu da tercih yaparken yalnızca puana odaklanmamayı, yüzdelik dilimi esas almayı önerir.

Puan yerine dilime bakmanın nedeni, puanların her yıl sınavın zorluğuna göre değişmesidir. MEB’in Tercih Süreci Öğrenci ve Veli Bilgilendirme Kılavuzu bunu açıkça hatırlatır: Okulların geçen yılki taban yüzdelik dilimleri yalnızca birer rehberdir; bu yılın sonuçları, o yıl tercih eden öğrencilerin başarı durumuna göre değişebilir.

Üst dilimlerin tek bir okul grubunda toplanmadığını bilmekte de yarar var. MEB’in 2026 yerleştirme sonuçları açıklamasına göre yüzde 5’lik dilimdeki öğrenciler 81 ildeki 760 okula, yüzde 10’luk dilimdekiler 81 ildeki 1.193 okula yerleşti. Aynı açıklamaya göre sınavla öğrenci alan okullar için açılan 198.905 kontenjanın 190.473’ü öğrenciler tarafından tercih edildi ve yerleştirme oranı yüzde 95,76 oldu.

Denemeleri takip ederken LGS net hesaplama aracı netleri ders ders gösterir. Ancak MSP standart puanlarla hesaplandığı için netten kesin puan ya da dilim tahmini yapılamaz.

Lise türleri nelerdir? Fen lisesi ile Anadolu lisesi farkı

LGS kapsamında öğrenciler fen lisesi, sosyal bilimler lisesi, Anadolu lisesi, Anadolu imam hatip lisesi, mesleki ve teknik Anadolu lisesi gibi okullara merkezî ya da yerel yerleştirmeyle; güzel sanatlar ve spor liselerine ise yetenek sınavıyla yerleşir. Aşağıdaki tablo, MEB’in veli kılavuzundaki okul türü ve öğrenci profili açıklamalarına ve tercih kılavuzundaki yerleşme kurallarına dayanıyor.

Fen lisesi mi, Anadolu lisesi mi?

İki okul türü arasındaki temel fark programın ağırlığıdır: Fen lisesi matematik ve fen bilimlerine yoğunlaşan bir program uygular, Anadolu lisesi ise farklı alanlarda dengeli bir akademik program sunar. Karar verirken okulun adından çok çocuğunuzun ilgisine, çalışma temposuna ve okul ortamında kendini nasıl hissedeceğine bakın. MEB’in veli kılavuzu da lise tercihinin yalnızca sınav puanına göre değil, öğrencinin ilgi alanları, güçlü yönleri ve hedefleri birlikte düşünülerek yapılmasını önerir.

Hangi lise türünden mezun olunursa olunsun YKS’ye girilebilir. Mesleki ve teknik ortaöğretim mezunlarının ise kendi alanlarının devamı sayılan bazı ön lisans programlarında ek puandan yararlanması gibi özel kurallar vardır.

LGS tercih listesi nasıl sıralanır? Örnek strateji

Liste, okulların yüzdelik dilimine göre değil, çocuğunuzun istek sırasına göre dizilir. MEB’in veli kılavuzu ayrıca listeyi yalnızca “en çok istenen” ya da yalnızca “garanti” okullardan kurmamayı, dengeli bir dağılım yapmayı önerir.

Katmanların içinde de sıra yine isteğe göre belirlenir. Daha az istediğiniz bir okulu “nasılsa kazanır” diye daha çok istediğiniz okulun üstüne yazarsanız, çocuğunuz puanı yettiği hâlde o üstteki okula hiç değerlendirilmeden yerleşebilir.

Yerel listeyi de aynı ciddiyetle kurun; sınavlı okullara yerleşemezseniz çocuğunuz büyük olasılıkla bu listeden bir okula gidecek. MEB’in 2026 sonuç açıklamasına göre yerel yerleştirmede öğrencilerin yüzde 94,53’ü ilk üç tercihinden birine yerleşti. Bu da ilk üç yerel tercihin özenle seçilmesi gerektiğini gösteriyor.

Mini senaryo: Kerem fen bilimlerini seviyor, ailesi için de okula ulaşım süresi önemli. Sınavlı listesinin başına ilindeki iki fen lisesini, ortasına diliminin çevresindeki Anadolu liselerini, sonuna da diliminden geride kalan ama ulaşımı kolay iki okulu yazıyor. Yerel listesinin ilk üçü kayıt alanındaki farklı türlerden okullar; dördüncü sıraya ilgisini çeken bir alanı olan mesleki ve teknik Anadolu lisesini koyuyor.

Listeyi kurmadan önce birlikte cevaplayın

• Çocuğunuzun ilgi alanları neler, hangi derslerde daha başarılı ve istekli?
• Nasıl bir okul ortamında mutlu olur: yoğun akademik tempo mu, uygulamalı öğrenme mi?
• Akademik hedefleri ve meslek hayalleri neler?
• Günlük ulaşım süresi ve aile koşulları bu okula uygun mu?

İlk yerleştirmede yerleşemezseniz ne olur? Nakil dönemleri

İlk yerleştirmede istediğiniz okula yerleşemezseniz süreç bitmez: İki nakil döneminde yeniden tercih yapılabilir; hâlâ yerleşemeyen öğrenciler için il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarına başvurulur.

1. Nakil tercihleri: Her nakil döneminde sınavlı, yerel ve pansiyonlu okul gruplarının her birinden en fazla 3 okul seçilebilir. Tercihler okulun boş kontenjanı olup olmadığına bakılmaksızın yapılabilir.
2. İlk yerleştirmede yerleşenler: Okul değiştirmek isteyen öğrenciler nakilde yeniden yerel tercih yapmak zorunda değildir.
3. Hiçbir tercihine yerleşemeyenler: Yerel nakil tercihlerinde ilk 2 okulu kayıt alanından seçmek şartıyla en fazla 3 okul seçilir; aynı türden en fazla 2 okul seçilebilir.
4. Mesleki eğitim merkezleri: İstenirse nakil dönemlerinde MESEM’ler de tercih edilebilir.
5. Komisyon: Tercih yapmayan ya da hiçbir tercihine yerleşemeyen öğrenciler, il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarına başvurarak 2. nakilden sonra boş kontenjanı kalan okullara yerleştirilir (2026’da başvurular 17–26 Ağustos arasında alındı).

Yerleştirme sonucunda kayıtlar sistem tarafından otomatik yapılır; açık liseler ve yetenek sınavıyla öğrenci alan okullar bunun dışındadır. Pansiyonda kalmak isteyen öğrencinin ayrıca yatılılık başvurusu yapması gerekir. Bursluluk sınavında (İOKBS) burs kazanan öğrenciler de kayıt yaptırdıkları okul müdürlüğüne süresi içinde başvurmalıdır.

LGS tercihinde en sık yapılan hatalar ve velilere öneriler

En sık hata, listeyi puan ya da “garanti” kaygısıyla kurup çocuğun gerçek isteğini ve okulun koşullarını göz ardı etmektir. MEB’in veli kılavuzundaki uyarılarla sahada en sık karşılaşılan hataları bir araya getirdik:

• Yalnızca puana bakıp yüzdelik dilimi ve okulun geçen yılki taban dilimini karşılaştırmamak.
• Daha az istenen bir okulu “nasılsa kazanır” diye daha çok istenen okulun üstüne yazmak.
• Yerel listeyi “nasılsa sınavlıya yerleşir” diye gelişigüzel doldurmak.
• Ulaşım süresini, pansiyon ve yabancı dil seçeneklerini araştırmamak.
• Denizcilik gibi özel koşullu alanların sağlık raporu şartını okumamak.
• Tercihleri son güne bırakmak ya da okul müdürlüğüne onaylatmayı ihmal etmek.

Velinin rolü: karar vermek değil, karar sürecini kolaylaştırmak

MEB’in veli kılavuzu çocuğun düşüncelerini dikkatle dinlemeyi, güçlü yönlerini ve ilgilerini göz önünde bulundurmayı, sonuçtan çok doğru karar verme sürecine odaklanmayı ve yönlendirici olmayan, sakin bir tutum sergilemeyi önerir. Tercih döneminde okul rehberlik servisleri de destek verir; 2026’da bu amaçla 19.238 tercih komisyonu kuruldu. Ergenlik dönemindeki çocukla bu konuşmaları nasıl yürüteceğinizi ergen çocukla iletişim rehberimizde anlattık.

Bu yıl 8. sınıfa giden bir çocuğunuz varsa tercih dönemini rahatlatmanın en sağlam yolu, sınava düzenli ve planlı hazırlanmaktır. 8. sınıf ders çalışma programı şablonlarımızla hemen başlayabilirsiniz. Planı birlikte kurmak ve haftalık takip etmek isterseniz LGS koçluğu sürecinde çalışma düzenini öğrencinizle birlikte yapılandırıyoruz; garanti değil, düzenli bir süreç sunuyoruz. İlk adım için ücretsiz 15 dakikalık ön görüşme yapabiliriz.