Öğrenme güçlüğü belirtileri: hangi işaretler önemli?
Önemli olan tek bir hata değil; düzenli desteğe rağmen aylardır süren ve yaşıtlarından belirgin biçimde ayrışan bir zorlanma örüntüsüdür.
| Alan | Dikkat edilecek işaretler |
|---|---|
| Okuma | Harfleri ve sesleri karıştırma, çok yavaş ve hatalı okuma, okuduğu kelimeyi kısa süre sonra yeniden tanıyamama |
| Yazma | Harf ya da hece atlama, harfleri ters yazma, aynı kelimeyi her seferinde farklı yanlış yazma, yazının çok zor okunması |
| Matematik | Sayı ve miktar kavramında zorlanma, rakamları ve işaret karıştırma, çarpım tablosunu ve temel işlemleri bir türlü kalıcı öğrenememe |
| Zaman ve sıralama | Saati okuma, günleri, ayları ya da olayları sıralamada zorlanma |
| Genel | Sözlü anlatımı yazılı anlatımından belirgin biçimde iyi; ödev ve okumadan yoğun kaçınma |
Bu işaretlerin bir kısmı dikkat güçlüğü, görme ya da işitme sorunu, uykusuzluk ya da duygusal zorlanmayla da ilişkili olabilir. Bu yüzden değerlendirme bir uzman tarafından yapılmalıdır.
14 günlük gözlem çizelgesi: öğretmene götürün
Her akşam bir dakika ayırıp o gün gördüklerinizi işaretleyin. İki haftanın sonunda yazdırdığınız çizelge ve çocuğunuzun birkaç defter örneği, öğretmen ve rehberlik servisiyle konuşurken somut bir başlangıç olur. Çizelge tanı koymaz.
Veli için · 14 günlük gözlem
Gözlem çizelgesi
Her akşam bir dakika ayırın: gün içinde gördüğünüz durumları işaretleyin. İki hafta sonra tablo, öğretmenle ya da rehberlik servisiyle konuşurken somut bir başlangıç olur.
Bu çizelge tanı koymaz; yalnızca gözlemlerinizi düzenler. Dikkat, uyku, öfke ya da okul isteksizliği haftalarca sürüyorsa okul rehberlik servisine ve bir uzmana başvurun.
RAM’a başvuru nasıl yapılır? Karar ağacı
Durumunuza göre sıradaki adımı görün. Adımlar Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 7. ve 8. maddelerine dayanır.
Adım adım · kayıt yok
Karar ağacı
Yönetmelik ne diyor? Eğitsel değerlendirme ve tanılama
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ne (Resmî Gazete 07.07.2018, sayı 30471) göre bireylerin eğitsel değerlendirmesi ve tanılaması RAM’larda oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından yapılır.
- Kim başvurur? İlk başvuru okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük birey tarafından RAM’a yapılır (madde 7/2).
- Hangi RAM? Okula kayıtlı öğrenciler için okulun bulunduğu bölgedeki RAM (madde 7/4).
- Hangi belgeler? Bireyin, velinin ya da okul yönetiminin yazılı talebi ve okula kayıtlı öğrenciler için Eğitsel Değerlendirme İstek Formu (EK-3). Uygun eğitim ortamına yönlendirme ya da destek eğitim başvurularında gerektiğinde ÇÖZGER gibi ilgili sağlık raporu istenir (madde 8).
- Velinin rolü: Süreçteki iş ve işlemlerde bireyin ya da velinin görüşü alınır (madde 7/9).
- Sonuç: Özel eğitim ihtiyacı tespit edilirse Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu düzenlenir ve uygun eğitim ortamına ve hizmete yönlendirilir (madde 7/3-b).
Değerlendirme beklenirken evde ne yapılmalı?
- Kısa ve düzenli destek: Günde 10-15 dakika; uzun ve yorucu oturumlar yerine.
- Güçlü yanları görün: Sözlü anlatım, resim, müzik, spor gibi alanlardaki başarıyı fark edin; çocuk kendini yalnızca zorlandığı alanla tanımlamasın.
- Kıyaslamayın: Kardeş ya da sınıf arkadaşıyla kıyaslamak çabayı azaltır.
- Okuma ve matematikte destek: Okuduğunu anlama ve matematik kaygısı sayfalarımızdaki kısa rutinleri kullanabilirsiniz.
- Dikkat işaretleri de varsa: DEHB nedir sayfamıza bakın; tanıyı yalnızca uzman hekim koyar.
Kaynaklar
- Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (RG 07.07.2018/30471; md. 7 eğitsel değerlendirme ve tanılama esasları, md. 8 gerekli belgeler) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1-8. Sınıflar), 2019: okuma öğrenme alanı — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- Matematik Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1-8. Sınıflar), 2018 — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
