Atatürk Dönemi Türk dış politikasının ilkeleri
| İlke | Açıklama |
|---|---|
| Tam bağımsızlık | Siyasi, askerî, ekonomik ve kültürel alanda hiçbir devletin vesayetini kabul etmemek |
| Gerçekçilik ve akılcılık | Ülkenin gücünü ve dünyanın durumunu doğru değerlendirip ulaşılabilir hedefler koymak |
| Mütekabiliyet | Karşılıklılık: kendisine nasıl davranılıyorsa o devlete öyle davranmak |
| Barışçılık | “Yurtta sulh, cihanda sulh”; sorunları diplomasiyle çözmek |
| Millî menfaat | Kararları ülkenin çıkarına göre vermek |
| Kamuoyunu dikkate alma | Türk ve dünya kamuoyunu bilgilendirip desteğini almak |
Lozan’dan kalan sorunlar ve çözümleri
| Sorun | Çözüm |
|---|---|
| Yabancı okullar | Türk kanunlarına ve Maarif Vekâleti’nin denetimine bağlandı |
| Dış borçlar (Osmanlı borçları) | Borçlar devletler arasında paylaştırıldı; Türkiye payını 1929’dan itibaren taksitlerle ödemeye başladı |
| Musul Sorunu | Milletler Cemiyeti’ne taşındı; 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak’a bırakıldı, 25 yıl petrol gelirinin yüzde 10’u Türkiye’ye |
| Nüfus mübadelesi | Türkiye ile Yunanistan arasında yer değişimi; etabli sorunu 1930 Ankara Antlaşması ile çözüldü |
| Boğazlar | Lozan’daki uluslararası komisyon 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile kaldırıldı; tam egemenlik |
Milletler Cemiyeti, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı
1930’larda İtalya ve Almanya’nın yayılmacı politikaları savaş tehlikesini artırdı. Türkiye barışı korumak için bölgesel ittifaklar kurdu.
| Tarih | Gelişme | Üyeler / amaç |
|---|---|---|
| 18 Temmuz 1932 | Milletler Cemiyeti’ne üyelik | Davet üzerine; uluslararası saygınlık |
| 9 Şubat 1934 | Balkan Antantı | Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya; Balkanlar’da barış |
| 20 Temmuz 1936 | Montrö Boğazlar Sözleşmesi | Boğazlarda Türk egemenliği |
| 8 Temmuz 1937 | Sadabat Paktı | Türkiye, İran, Irak, Afganistan; Orta Doğu’da barış |
Hatay’ın anavatana katılması
Hatay, Ankara Antlaşması (1921) ile Fransız yönetimindeki Suriye’ye bırakılmış, ancak özel bir yönetim öngörülmüştü. Fransa 1936’da Suriye’ye bağımsızlık verme kararı alınca Atatürk Hatay sorununu gündeme getirdi.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 1936 | Türkiye sorunu Milletler Cemiyeti’ne taşıdı |
| 1937 | Milletler Cemiyeti kararıyla Hatay iç işlerinde bağımsız bir sancak oldu |
| 2 Eylül 1938 | Hatay Devleti kuruldu |
| 29 Haziran 1939 | Hatay Meclisi Türkiye’ye katılma kararı aldı |
Atatürk hastalığına rağmen sürecin takipçisi oldu; “Hatay benim şahsi meselemdir” sözüyle bilinir. Hatay’ın savaş olmadan, diplomasiyle katılması barışçı ve akılcı dış politikanın örneğidir.
Ünite ünite ilerlemeni LGS konuları sayfasındaki takip çizelgesinde, MEBİ deneme netlerini deneme takip çizelgesinde izleyebilirsin. Bütün üniteler için LGS İnkılap Tarihi konuları sayfamıza bak.
Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası: 10 soruluk kendini dene testi (adım adım çözümlü)
Aşağıdaki 10 soruyu çöz; her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümü adım adım görürsün. Sonda yanlış yaptığın soruları yeniden çözebilirsin. Sorular bu sayfa için MEB kazanımlarına göre yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.
Kendini dene · adım adım çözüm
Konu testi: 10 soru, her birinin çözümü adım adım
Şıkkı seç; doğru mu yanlış mı hemen gör, çözümü adım adım aç. Sonda yanlışlarını yeniden çözebilirsin.
Sorular MEB 8. sınıf öğretim programı kazanımlarına göre bu sayfa için yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.
Bu konu hangi kazanımları kapsıyor?
Konu, MEB T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük öğretim programındaki aşağıdaki 8. sınıf kazanımlarını kapsar. 2026-2027’de 8. sınıf mevcut programla okutuluyor; Maarif Modeli programıyla başlayan öğrenciler LGS’ye ilk kez 2028’de girecek.
| Kod | Kazanım | Programdaki sınır |
|---|---|---|
| İTA.8.6.1 | Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel ilkelerini ve amaçlarını açıklar. | Tam bağımsızlık, gerçekçilik, akılcılık, mütekabiliyet, barış, millî menfaat, kamuoyu. |
| İTA.8.6.2 | Atatürk Dönemi Türk dış politikasında yaşanan gelişmeleri analiz eder. | Lozan; yabancı okullar, dış borçlar, Musul, mübadele, Montrö; Milletler Cemiyeti; Balkan Antantı ve Sadabat Paktı. |
| İTA.8.6.3 | Atatürk’ün Hatay’ı ülkemize katmak konusunda yaptıklarına ve bu uğurda gösterdiği özveriye kanıtlar gösterir. |
Kaynaklar
- T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı (Ortaokul 8. Sınıf), 2018: üniteler ve kazanımlar — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- LGS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026 (oturumlar ve soru sayıları) — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
