Atatürk’ün ölümü ve yansımaları
Atatürk 10 Kasım 1938’de saat 09.05’te İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti. TBMM ertesi gün, 11 Kasım 1938’de İsmet İnönü’yü cumhurbaşkanı seçti. Naaşı Ankara’da Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu; 10 Kasım 1953’te Anıtkabir’e taşındı.
Atatürk’ün ölümü yerli ve yabancı basında geniş yer aldı; pek çok ülkenin gazetesi onun önderliğini ve kurduğu çağdaş devleti övgüyle andı. Bu yansımalar Atatürk’ün fikir ve eserlerinin evrensel değerini gösterir. 10 Kasım’da okul ve aile için anma mesajlarını 10 Kasım mesajları sayfamızda topladık.
Atatürk’ün Türk milletine bıraktığı eserler
Atatürk “En büyük eserim Türkiye Cumhuriyeti’dir” sözüyle en değerli eserinin Cumhuriyet olduğunu söyledi.
| Tür | Örnekler |
|---|---|
| Kurumlar | Türkiye Cumhuriyeti, TBMM, Türk Tarih Kurumu, Türk Dil Kurumu |
| Yazılı eserler | Nutuk, Geometri (ders kitabı), Zabit ve Kumandan ile Hasbihal |
| Konuşmalar | Gençliğe Hitabe, Onuncu Yıl Nutku |
İkinci Dünya Savaşı ve Türkiye’nin denge politikası
Atatürk 1930’larda yeni bir büyük savaşın yaklaştığını öngördü; Balkan Antantı, Montrö ve Sadabat ile Türkiye’nin güvenliğini güçlendirdi. 1 Eylül 1939’da başlayan savaşta Türkiye denge politikası izleyerek savaşın dışında kalmaya çalıştı.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 19 Ekim 1939 | İngiltere ve Fransa ile Ankara Antlaşması (karşılıklı yardım) |
| 18 Haziran 1941 | Almanya ile Saldırmazlık Antlaşması |
| 1943 | Adana ve Kahire görüşmeleri: Müttefikler Türkiye’yi savaşa sokmaya çalıştı |
| 23 Şubat 1945 | Almanya ve Japonya’ya sembolik savaş ilanı; BM kurucu üyeliği |
İkinci Dünya Savaşı’nın Türkiye’ye etkileri
| Alan | Etkiler |
|---|---|
| Siyasi | Savaş sonrası Sovyetler Birliği’nin Boğazlar ve Kars-Ardahan talepleri; Türkiye’nin Batı bloğuna yakınlaşması |
| Ekonomik | Geniş seferberlik nedeniyle üretimin düşmesi, fiyat artışları; Millî Korunma Kanunu (1940), Varlık Vergisi (1942) |
| Sosyal | Ekmek dâhil temel ürünlerde karne uygulaması; karaborsa; geçim sıkıntısı |
Çok partili siyasi hayata geçiş
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 1945 | BM’nin kuruluşu ve demokrasilerin zaferi; iç politikada tartışmalar |
| 7 Haziran 1945 | Dörtlü Takrir: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan |
| 18 Temmuz 1945 | Millî Kalkınma Partisi (Nuri Demirağ) |
| 7 Ocak 1946 | Demokrat Parti’nin kuruluşu |
| 21 Temmuz 1946 | İlk çok partili genel seçim (açık oy, gizli sayım) |
Program bu konuyu 1946 seçimine değinerek bitirir; LGS’de çoğu zaman bu gelişmelerin demokrasinin gerekleriyle ilişkisi sorulur.
Ünite ünite ilerlemeni LGS konuları sayfasındaki takip çizelgesinde, MEBİ deneme netlerini deneme takip çizelgesinde izleyebilirsin. Bütün üniteler için LGS İnkılap Tarihi konuları sayfamıza bak.
Atatürk’ün Ölümü ve Sonrası: 10 soruluk kendini dene testi (adım adım çözümlü)
Aşağıdaki 10 soruyu çöz; her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümü adım adım görürsün. Sonda yanlış yaptığın soruları yeniden çözebilirsin. Sorular bu sayfa için MEB kazanımlarına göre yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.
Kendini dene · adım adım çözüm
Konu testi: 10 soru, her birinin çözümü adım adım
Şıkkı seç; doğru mu yanlış mı hemen gör, çözümü adım adım aç. Sonda yanlışlarını yeniden çözebilirsin.
Sorular MEB 8. sınıf öğretim programı kazanımlarına göre bu sayfa için yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.
Bu konu hangi kazanımları kapsıyor?
Konu, MEB T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük öğretim programındaki aşağıdaki 8. sınıf kazanımlarını kapsar. 2026-2027’de 8. sınıf mevcut programla okutuluyor; Maarif Modeli programıyla başlayan öğrenciler LGS’ye ilk kez 2028’de girecek.
| Kod | Kazanım | Programdaki sınır |
|---|---|---|
| İTA.8.7.1 | Atatürk’ün ölümüne ilişkin yansıma ve değerlendirmelerden hareketle onun fikir ve eserlerinin evrensel değerine ilişkin çıkarımlarda bulunur. | Yerli ve yabancı basın; İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanı seçilmesi. |
| İTA.8.7.2 | Atatürk’ün Türk Milleti’ne bıraktığı eserlerinden örnekler verir. | “En büyük eserim Türkiye Cumhuriyeti’dir.” sözü ve yazılı eserleri. |
| İTA.8.7.3 | Atatürk’ün İkinci Dünya Savaşı öncesi tespitleri ve girişimleri Türkiye’nin savaşta izlediği denge siyaseti ile ilişkilendirilir. | |
| İTA.8.7.4 | İkinci Dünya Savaşı’ndaki gelişmelerin ve bu savaşın sonuçlarının Türkiye’ye etkilerini analiz eder. | Siyasi, sosyal ve ekonomik yönden. |
| İTA.8.7.5 | Türkiye’de çok partili siyasi hayata geçişi hızlandıran gelişmeleri, demokrasinin gerekleri açısından analiz eder. | 1946 seçimine değinilerek bitirilir. |
Kaynaklar
- T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Öğretim Programı (Ortaokul 8. Sınıf), 2018: üniteler ve kazanımlar — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- LGS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026 (oturumlar ve soru sayıları) — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
