Sıkılıyor mu, zorlanıyor mu? Soru ağacı
Birkaç soruyu yanıtlayın; çocuğunuzun tablosuna en yakın açıklamayı ve ilk adımı görün. Bu araç tanı koymaz; doğru yerden başlamanıza yardım eder.
Adım adım · kayıt yok
Karar ağacı
Zeki çocuk neden ders çalışmaz? 7 sık neden
- Çalışma alışkanlığı kazanmamış: İlk yıllarda her şeyi dinleyerek öğrendiği için çalışmaya hiç ihtiyaç duymamış.
- Sıkılma: Konular ona kolay geliyor; tekrar ödevleri anlamsız görünüyor.
- Hata korkusu: “Zeki” etiketi, zorlanmayı bir kimlik tehdidine çevirmiş.
- Gizli zorlanma: Bir alanda (okuma, yazma, işlem) fark edilmemiş bir güçlük.
- Organizasyon: Konuyu anlıyor ama plan, teslim ve tarih yönetiminde zorlanıyor.
- Ekran ve uyku: Akşamları uzayan ekran süresi ve kısalan uyku, ertesi günün isteğini azaltıyor.
- Anlam: Okulda öğrendiklerinin kendi ilgileriyle bağını göremiyor.
“Çok zekisin” yerine ne demeli?
| Yerine | Bunu deneyin |
|---|---|
| Çok zekisin! | Bu soruda farklı yollar denedin ve buldun. |
| Senin için çok kolay. | Bu sana kolay geldi; şimdi biraz daha zorlayıcısını deneyelim mi? |
| Zeki ama tembel. | Bu konuyu anlıyorsun; ödevi bitirmekte nerede zorlanıyorsun? |
| Kardeşin kadar çalışsan… | Geçen haftaya göre bu hafta neyi farklı yaptın? |
Çabayı gösteren övgü, çocuğun zorlandığında bunu “yeteneksizlik” değil, “henüz öğrenmediğim bir şey” olarak görmesine yardım eder.
Okuldan neler isteyebilirsiniz?
- Sınıftaki durum: Derse katılımı, yazılı ve sözlü performansı arasındaki fark.
- Zenginleştirme: Konuyu hızlı bitirdiğinde verilebilecek ek, zorlayıcı görevler.
- BİLSEM süreci: Tanılama hangi sınıflarda ve nasıl yapılıyor? Ayrıntılar BİLSEM nedir sayfamızda.
- Rehberlik servisi: Motivasyon, organizasyon ya da gizli zorlanma ihtimali için görüşme.
Görüşmede soracağınız sorular için veli toplantısında öğretmene sorulacak sorular sayfamıza bakın. İç motivasyonu destekleyen yaklaşımları iç motivasyon sayfamızda anlattık.
Kaynaklar
- Enhancing and Practicing Executive Function Skills with Children from Infancy to Adolescence — Center on the Developing Child, Harvard University
- 2025-2026 Bilim ve Sanat Merkezleri Öğrenci Tanılama ve Yerleştirme Kılavuzu — MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
- Parent Involvement in Homework: A Research Synthesis (Patall E. A., Cooper H., Robinson J. C., Review of Educational Research 2008;78(4):1039-1101) — American Educational Research Association
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
