Vize final hesaplama nedir, bu sayfa ne için?
Vize final hesaplama, bir dersin ara sınav (vize), final ve varsa ödev, quiz, proje gibi bileşenlerini kendi ağırlıklarıyla toplayıp ders başarı puanını bulmaktır. Bu sayfa üniversite dersleri içindir: vize/final ağırlığını, ağırlıklı ortalamayı ve hedef not için gereken final puanını hesaplamayı anlatır. İlkokul, ortaokul ve lisede karne notu, takdir veya teşekkür hesabı yapıyorsanız ders notu hesaplama sayfasına bakın; bu sayfa o hesabın yerini almaz.
Türkiye’de üniversiteler için tek bir vize/final oranı yoktur. Atatürk Üniversitesi’nin resmî sıkça sorulan sorular belgesi, vize ve finalin ortalamaya hangi oranlarda etki ettiğinin kayıtlı olunan birimin eğitim-öğretim ve sınav uygulama esaslarından öğrenileceğini belirtir. Beykoz Üniversitesi yönetmeliğinde örgün programlarda başarı notunun yarıyıl içi çalışmaların ağırlıklı ortalamasının %50’si ile yarıyıl sonu sınavının %50’sinden hesaplandığı; İstanbul Ticaret Üniversitesi yönetmeliğinde ise ara sınav ve final ağırlıklarının her birinin %30’dan az, %70’ten fazla olamayacağı yazar. Bu örnekler tek bir ortak oran olmadığını gösterir; sizin dersinizdeki oranı ders izlencenizden ve biriminizin yönetmeliğinden kontrol edin.
| Bileşen | Neyi ölçer? | Örnek ağırlık |
|---|---|---|
| Vize (ara sınav) | Dönem içindeki ilk ölçme | %40 |
| Final (yarıyıl sonu) | Dönem sonundaki ölçme | %60 |
| Ödev, quiz, proje | Dönem içi ek çalışmalar | Ders izlencesine göre |
Son kontrol tarihi: 26.10.2026
Ağırlıklı ortalama nasıl hesaplanır?
Ağırlıklı ortalama = (1. bileşenin notu × ağırlığı + 2. bileşenin notu × ağırlığı + … ) ÷ 100. Ağırlıkların toplamı 100 olmalıdır; toplam 100 değilse yüzdelerde hata vardır ve sonuç güvenilir olmaz.
Örnek: vize %40, final %60; vize notu 70, final notu 80. Vizenin katkısı 70 × 40 = 2800, 2800 ÷ 100 = 28’dir. Finalin katkısı 80 × 60 = 4800, 4800 ÷ 100 = 48’dir. Ağırlıklı ortalama 28 + 48 = 76 olur.
| Bileşen | Ağırlık | Not | Katkı |
|---|---|---|---|
| Vize | %40 | 70 | 28,00 |
| Final | %60 | 80 | 48,00 |
| Toplam | 100 | — | 76,00 |
Dersinizde bütünleme, mazeret sınavı veya ek ödev varsa bunların hangi notun yerine geçtiğini ve ağırlığını ders izlencesinden kontrol edin.
Hedef not için gereken final nasıl bulunur?
Gereken final = (hedef ortalama − vize ve diğer bileşenlerin katkısı) ÷ final ağırlığının ondalık değeri. Önce vize, ödev ve quizlerin hedefe yaptığı katkıyı toplayın; hedef ortalamadan çıkarın; kalan puanı final ağırlığına bölün.
Örnek: vize %40 ve vize notu 50, final %60, hedef ortalama 60. Vizenin katkısı 20’dir. Hedefe kalan 40 puan vardır. 40 ÷ 0,60 = 66,666… olduğu için gereken final 66,67’dir; notlar tam sayıyla veriliyorsa 67 gerekir.
| Hesap sonucu | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| 0 veya daha küçük | Final 0 alınsa da hedef sağlanır; varsa final alt sınırını ayrıca kontrol edin. |
| 0 ile 100 arası | Hedef için bu puanı almanız gerekir; tam sayı nota yuvarlarken yukarı çıkın. |
| 100’den büyük | Bu bileşenlerle hedefe ulaşılamaz; vize/ödev puanı yükselmezse hedef değişmeli. |
Bazı üniversiteler final sınavı için ayrıca bir alt sınır koyar. İstanbul Ticaret Üniversitesi yönetmeliğinde final veya bütünleme notunun en az en düşük geçer not düzeyinde olması şartı yer alır; bu tür tabanlar üniversiteye göre değişir. Kendi yönetmeliğinizdeki tabanı aracın “final için alt sınır” alanına yazın; sonuç, hesaplanan gereken final ile alt sınırın büyüğü olur. Final ağırlığı 0 ise bu hesap yapılmaz; dersin notu yalnız diğer bileşenlerden oluşur.
Vize final hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Tarayıcıda çalışır
Vize ve final hesabı
Ağırlıkları ders izlencenizden girin; ortalamayı veya gereken finali hesaplayın.
Ağırlıklar ve geçme koşulu üniversitenizin yönetmeliğinde ve ders izlencesinde yazar; bağıl değerlendirme uygulanıyorsa sonuç farklı olur.
- Ders izlencenizdeki bileşenleri ve yüzdelerini girin. Varsayılan olarak vize %40, final %60 gelir; bunları kendi dersinize göre değiştirin.
- Ağırlık toplamının 100 olduğunu kontrol edin. Toplam 100 değilse araç uyarı verir ve hesap yapmaz; bu, hatalı yüzdeyle yanlış sonuç üretmemek içindir.
- “Ortalama” sekmesinde bildiğiniz notları girin; araç ağırlıklı ortalamayı ve her bileşenin katkısını gösterir.
- “Gereken final” sekmesinde hedef ortalamayı, varsa final için alt sınırı yazın. Araç, hedefe ulaşmak için gereken en düşük final notunu hesaplar.
- Sonucu dersinizin yönetmeliği ve izlencesiyle karşılaştırın; harf notu ve geçme kararı için öğrenci işlerinin resmî sistemi geçerlidir.
Araç neyi yapmaz: Harf notu vermez, geçme/kalma kararı üretmez, bağıl değerlendirmeyi taklit etmez ve resmî not sistemi yerine geçmez. Yalnız girdiğiniz yüzdelerle matematiksel hesap yapar. Girdiler cihazınızda kalır, sunucuya gönderilmez.
Üç çözümlü örnek
Örnek 1 (iki bileşen): Vize %40 ve 60, final %60 ve 70. Vize katkısı 60 × 40 ÷ 100 = 24; final katkısı 70 × 60 ÷ 100 = 42; ağırlıklı ortalama 24 + 42 = 66.
Örnek 2 (üç bileşen): Vize %30 ve 75, ödev %20 ve 80, final %50 ve 55. Katkılar sırasıyla 22,5; 16 ve 27,5’tir. Toplam 22,5 + 16 + 27,5 = 66,0. Ağırlıklar 30 + 20 + 50 = 100 olduğu için hesap geçerlidir.
Örnek 3 (gereken final): Vize %40 ve 50, final %60, hedef 60. Vize katkısı 20; hedefe kalan 40; 40 ÷ 0,60 = 66,666… Bu durumda gereken final 66,67, tam sayı notla 67’dir. Finalden 67 alınamıyorsa hedefe ulaşmak için vize veya diğer bileşenlerin yükselmesi gerekir.
Ağırlıklar ve geçme koşulu nerede yazar?
Dersin vize/final oranı dönem başında paylaşılan ders izlencesinde (syllabus) yazar. İstanbul Ticaret Üniversitesi yönetmeliğinde öğretim elemanının değerlendirme kriter ve oranlarını dönem başında öğrencilere duyurması istenir; bu, oranın ders bazında değişebileceğini gösterir. İzlenceyi bulamıyorsanız dersi veren öğretim elemanına veya öğrenci işlerine sorun.
| Belge / kaynak | Ne bulunur? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Ders izlencesi | Bileşenler, yüzdeler, ödev ve quiz sayısı | Dersin gerçek hesabı buradadır. |
| Üniversite yönetmeliği | Final alt sınırı, bütünleme, harf notu, itiraz | Birimin genel kurallarını gösterir. |
| Fakülte / birim duyurusu | Ders bazlı istisnalar ve ek sınavlar | Dönem içinde değişiklik olabilir. |
Bağıl değerlendirme uygulanan derslerde harf notu, sınıf ortalaması ve dağılımına göre buradaki ham ortalamadan farklı çıkabilir. Bu nedenle “ortalamam 60, kesin geçtim” diye düşünmeyin; dersin yönetmeliğine ve ilan edilen kurallara bakın. Sınav terimleri için sınav sözlüğü sayfasına, dönem planı için verimli ders çalışma teknikleri sayfasına göz atabilirsiniz. Diğer rehberler için blog dizinine, hesaplama araçları için ana sayfaya bakabilirsiniz.
Sekiz alıştırma ve açıklamalı cevap anahtarı
Aşağıdaki alıştırmalarda ağırlıkların toplamı 100’dür. Her soruyu kâğıt üzerinde çözüp cevap anahtarıyla karşılaştırın; yalnız sonuca değil, ara çarpımlara da bakın.
| No | Veriler | Sorulan |
|---|---|---|
| 1 | Vize 80 (%40), final 60 (%60) | Ağırlıklı ortalama kaç? |
| 2 | Vize 45 (%30), ödev 90 (%20), final 70 (%50) | Ağırlıklı ortalama kaç? |
| 3 | Vize 55 (%40), final %60, hedef 65 | Gereken final kaç? |
| 4 | Vize 40 (%50), final %50, hedef 55 | Gereken final kaç? |
| 5 | Vize 90 (%40), final %60, hedef 80 | Gereken final kaç? |
| 6 | Vize 70 (%35), final 50 (%65) | Ağırlıklı ortalama kaç? |
| 7 | Vize 60 (%20), ödev 80 (%30), final 40 (%50) | Ağırlıklı ortalama kaç? |
| 8 | Vize 30 (%40), final %60, hedef 50 | Gereken final kaç? |
| No | İşlem | Cevap |
|---|---|---|
| 1 | 80 × 0,40 = 32; 60 × 0,60 = 36; 32 + 36 | 68 |
| 2 | 45 × 0,30 = 13,5; 90 × 0,20 = 18; 70 × 0,50 = 35; toplam | 66,5 |
| 3 | 55 × 0,40 = 22; (65 − 22) ÷ 0,60 = 71,666… | 71,67 (tam sayı 72) |
| 4 | 40 × 0,50 = 20; (55 − 20) ÷ 0,50 = 35 ÷ 0,50 | 70 |
| 5 | 90 × 0,40 = 36; (80 − 36) ÷ 0,60 = 73,333… | 73,34 (tam sayı 74) |
| 6 | 70 × 0,35 = 24,5; 50 × 0,65 = 32,5; toplam | 57 |
| 7 | 60 × 0,20 = 12; 80 × 0,30 = 24; 40 × 0,50 = 20; toplam | 56 |
| 8 | 30 × 0,40 = 12; (50 − 12) ÷ 0,60 = 63,333… | 63,34 (tam sayı 64) |
Alıştırmalarda final ağırlığı 0 olan bir örnek yoktur; çünkü final ağırlığı 0 ise “gereken final” sorusunun matematiksel anlamı olmaz. Ağırlık toplamı 100 değilse de bu oranlarla hesaplama yapılmaz.
Kaynaklar
- Atatürk Üniversitesi Sıkça Sorulan Sorular: vize ve final sınavlarının ortalama üzerindeki etkisi (Soru 55) — Atatürk Üniversitesi
- İstanbul Ticaret Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (md. 30, 31 ve 32) — İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Beykoz Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği: başarı notunun hesaplanması (md. 38) — Beykoz Üniversitesi
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
