Riskli akran grubu ne demek?
“Riskli akran grubuna dâhil olan”, Sınıf Risk Haritası Formu’ndaki maddelerden biridir ve öğrencinin gelişimini olumsuz etkileyebilecek davranışların görüldüğü bir arkadaş grubunun içinde olduğunu anlatır. Formda bu maddenin ayrıntılı bir tanımı yoktur; sınıf rehber öğretmeni kendi gözlemine ve okulun bilgisine göre işaretler. Okul kaçırma, madde kullanımı, şiddet ya da kurallara aykırı davranışların görüldüğü gruplar bu kapsamda değerlendirilir. Bu madde bir suç, ceza ya da tanı değildir; rehberlik servisinin dikkat etmesi gereken bir durumu gösterir.
Sınıf risk haritası nedir, kim doldurur?
Sınıf Risk Haritası Formu sınıf rehber öğretmeni tarafından doldurulur ve okul psikolojik danışma ve rehberlik servisine teslim edilir; servis bu formlardan okul risk haritasını oluşturur. Örnek olarak Şahinbey Rehberlik ve Araştırma Merkezi’nin 2023-2024 raporu, okul risk haritalarını ilçedeki okullardan toplayıp önleyici çalışmaların planlanmasında kullanıyor. Rapor, uygulamanın dayanağı olarak MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği’nin 18, 21 ve 23. maddelerini ve Rehberlik ve Araştırma Merkezi Yönergesi’nin 5. maddesini gösteriyor.
Amaç, öğrencilerin gelişimini olumsuz etkileyebilecek risk etmenlerini azaltmak ve koruyucu etmenleri artırmaktır. Risk haritası sonuçları rehberlik servisinin bireysel görüşme, veli eğitimi ve sınıf etkinlikleri gibi çalışmalarını planlamasına yardım eder.
Sınıf risk haritası maddeleri (35 madde)
Örnek RAM raporundaki Sınıf Risk Haritası Formu 35 madde içeriyor; maddeleri konularına göre gruplandırdık. Okulunuzun kullandığı form küçük farklar gösterebilir.
| Konu | Formdaki maddeler |
|---|---|
| Aile yapısı | Anne ya da baba en fazla ilkokul mezunu; tek çocuk ya da 5 ve üstü kardeş; anne-baba ayrı yaşıyor ya da boşanmış; yalnız anne ya da yalnız babayla yaşıyor; anne ya da babası hayatta değil; şehit çocuğu; büyükanne-büyükbaba ya da akrabalarla yaşıyor; koruyucu aile, sevgi evleri ya da kuruluş bakımında |
| Sağlık | Ailesinde ya da kendisinde süreğen hastalık; ailesinde ya da kendisinde ruhsal hastalık; ailesinde bağımlı birey (alkol/madde) |
| Sosyal ve ekonomik | Maddi sıkıntı; aile mevsimlik işçi; bir işte çalışıyor; ailesinde cezai hükmü bulunan; aile içi şiddete maruz kalma |
| Eğitim | Özel yetenekli tanısı; yetersizlik alanında özel eğitim raporu; sürekli devamsızlık; akademik başarısı düşük |
| Koruma kararları | Danışmanlık tedbir kararı; eğitim tedbir kararı |
| Akran | Riskli akran grubuna dâhil olan |
| Diğer | Formda sayılmayan diğer durumlar |
Maddelerin çoğu çocuğun kendi davranışı değil, yaşadığı koşullardır (örneğin maddi sıkıntı ya da ailede süreğen hastalık). Bu yüzden risk haritası bir “sorunlu öğrenci listesi” değil, desteğe ihtiyaç duyabilecek öğrencileri görme aracıdır.
Çocuğumun arkadaş çevresinden endişeliyim: ne yapmalı?
Gördüğünüz duruma en yakın seçenekleri işaretleyin; ilk adımı görün. Araç tanı koymaz; nereden başlayacağınızı gösterir.
Adım adım · kayıt yok
Karar ağacı
Veliye düşenler
- Arkadaşları tanıyın: Eve davet edin, adlarını ve ailelerini öğrenin.
- Yasak yerine ilişki: Bir arkadaşı yasaklamak çoğu zaman ilişkiyi gizli hâle getirir; neden endişelendiğinizi somut davranışlarla anlatın.
- Alternatif çevre: Spor, sanat ya da gönüllü etkinlikler yeni ve olumlu arkadaşlıklar kurmayı kolaylaştırır.
- Okulla iş birliği: Sınıf rehber öğretmeni ve rehberlik servisiyle düzenli iletişimde kalın. Görüşmeye hazırlanmak için veli toplantısında sorulacak sorular listemize bakın.
- Gizlilik: Rehberlik görüşmelerinde paylaştığınız bilgilerin nasıl kullanılacağını psikolojik danışmana sorabilirsiniz.
Kaynaklar
- 2023-2024 Okul Risk Haritası Sonuç Raporu (Sınıf Risk Haritası Formu, 35 madde) — Şahinbey Rehberlik ve Araştırma Merkezi (MEB)
- Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği yayımlandı (RG 14.08.2020/31213) — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
