AYT Biyoloji konuları MEB 11 ve 12. sınıf programında nasıl yer alır?
AYT Biyoloji kapsamı, MEB 2018 Ortaöğretim Biyoloji Dersi Öğretim Programı’ndaki 11 ve 12. sınıf ünitelerinden oluşur. Her iki sınıfta da haftada 4 ders saati (yılda 144 saat) okutulan bu program, fizyolojik sistemleri ve moleküler süreçleri basamak basamak inceler.
18 Ekim 2026 itibarıyla 2027 YKS kılavuzu ve MEB’in 2027 kapsam belgesi henüz açıklanmadı. MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne uygun YKS sorularının 2028’de başlayacağını duyurmuştur. 2027 kapsam belgesi yayımlanana kadar hazırlıkta aşağıdaki 2018 programı esas alınabilir; kesin kapsam, yayımlanacak resmî belgelerle kontrol edilmelidir:
| Ünite Kodu ve Adı | MEB Programındaki Alt Konu Başlıkları | Kazanım Sayısı | Ders Saati ve Oranı |
|---|---|---|---|
| 11.1. İnsan Fizyolojisi | Denetleyici ve Düzenleyici Sistem, Duyu Organları (sinir sistemi, endokrin bezler ve hormonlar, duyu organları), Destek ve Hareket Sistemi, Sindirim Sistemi, Dolaşım Sistemleri (kalp, damarlar, kan, lenf ve bağışıklık), Solunum Sistemi, Üriner Sistem (böbrek ve nefron), Üreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim | 29 kazanım | 116 saat (%80,6) |
| 11.2. Komünite ve Popülasyon Ekolojisi | Komünite Ekolojisi (rekabet, av-avcı, simbiyotik ilişkiler: mutualizm, kommensalizm, parazitlik; süksesyon), Popülasyon Ekolojisi (büyüme eğrileri, taşıma kapasitesi, yaş dağılımı) | 5 kazanım | 28 saat (%19,4) |
| 12.1. Genden Proteine | Nükleik Asitlerin Keşfi ve Önemi (DNA ve RNA yapısı, DNA replikasyonu), Genetik Şifre ve Protein Sentezi (kodon, antikodon, transkripsiyon, translasyon, santral dogma), Biyoteknoloji ve Genetik Mühendisliği (klonlama, DNA parmak izi, gen terapisi, kök hücre) | 8 kazanım | 56 saat (%38,9) |
| 12.2. Canlılarda Enerji Dönüşümleri | Canlılık ve Enerji (ATP yapısı ve fosforilasyon çeşitleri), Fotosentez (kloroplast, ışığa bağımlı ve ışıktan bağımsız reaksiyonlar) ve Kemosentez, Hücresel Solunum (glikoliz, pirüvat oksidasyonu, Krebs döngüsü, ETS, etil alkol ve laktik asit fermantasyonu) | 8 kazanım | 32 saat (%22,2) |
| 12.3. Bitki Biyolojisi | Bitkilerin Yapısı (meristem, temel, iletim ve örtü doku; kök, gövde, yaprak; bitkisel hormonlar; tropizma ve nasti hareketleri), Bitkilerde Madde Taşınması (ksilemde su-mineral, floemde organik madde taşınması, stoma açılıp kapanması), Bitkilerde Eşeyli Üreme (çiçek yapısı, tozlaşma, çift döllenme, tohum ve çimlenme) | 11 kazanım | 44 saat (%30,6) |
| 12.4. Canlılar ve Çevre | Canlılar ve Çevre (kalıtsal varyasyon, adaptasyon, mutasyon, doğal ve yapay seçilim) | 2 kazanım | 12 saat (%8,3) |
9 ve 10. sınıf temel biyoloji konuları için TYT Biyoloji konuları sayfamızı inceleyebilirsin.
AYT Biyoloji etkileşimli konu ve süreç takip çizelgesi
Aşağıdaki etkileşimli konu takip çizelgesinde 22 AYT Biyoloji başlığını işaretleyebilir ve çalışma hızına göre bitiş süresini görebilirsin.
Cihazında saklanır · kayıt yok
Konu takip ve yetişme hesabı
Bitirdiğin konuları işaretle, haftada kaç konu bitirebildiğini seç; kalan konuların ne zaman biteceğini ve sınava yetişmek için gereken temponu gör.
İşaretlerin yalnızca bu cihazda, tarayıcında saklanır.
- 11. Sınıf İnsan Fizyolojisi ve Ekoloji (12 başlık): Sinir sistemi, Endokrin sistem ve hormonlar, Duyu organları, Destek ve hareket sistemi, Sindirim sistemi, Dolaşım sistemi (kalp, kan, damarlar), Lenf dolaşımı ve bağışıklık, Solunum sistemi, Üriner (boşaltım) sistem, Üreme sistemi ve embriyonik gelişim, Komünite ekolojisi, Popülasyon ekolojisi.
- 12. Sınıf Moleküler Biyoloji, Enerji ve Bitki Biyolojisi (10 başlık): Nükleik asitler ve DNA replikasyonu, Genetik şifre, protein sentezi ve biyoteknoloji, Canlılık ve enerji (ATP), Fotosentez, Kemosentez, Hücresel solunum ve fermantasyon, Bitkilerin yapısı (dokular, hormonlar, hareket), Bitkilerde madde taşınması, Bitkilerde eşeyli üreme ve çimlenme, Canlılar ve çevre (adaptasyon ve doğal seçilim).
2026 AYT Biyoloji kitapçığında 13 soru hangi ünitelerden çıktı?
Editoryal sınıflandırmamıza (ailevegitim, ÖSYM 2026 kitapçığına göre) göre 2026-AYT Fen Bilimleri testindeki 28-40. soruların ünite ve kazanım dağılımı şöyledir:
| Soru No | Konu Sınıflandırması | MEB Sınıf ve Ünite |
|---|---|---|
| Fen Soru 28 | İskelet kasının kasılması | 11.1. İnsan Fizyolojisi |
| Fen Soru 29 | Oogenez ve oositlerin özellikleri | 11.1. İnsan Fizyolojisi |
| Fen Soru 30 | Üriner sistemde madde taşınması | 11.1. İnsan Fizyolojisi |
| Fen Soru 31 | Endokrin sistem ve biyolojik ritim | 11.1. İnsan Fizyolojisi |
| Fen Soru 32 | Kalbin yapısı ve işleyişi | 11.1. İnsan Fizyolojisi |
| Fen Soru 33 | Popülasyon büyüklüğünü etkileyen faktörler | 11.2. Komünite ve Popülasyon Ekolojisi |
| Fen Soru 34 | Mutualizm | 11.2. Komünite ve Popülasyon Ekolojisi |
| Fen Soru 35 | DNA ve RNA’nın ortak ve farklı özellikleri | 12.1. Genden Proteine |
| Fen Soru 36 | Transkripsiyon ve RNA polimeraz | 12.1. Genden Proteine |
| Fen Soru 37 | Fotosentez olaylarının kloroplasttaki konumları | 12.2. Canlılarda Enerji Dönüşümleri |
| Fen Soru 38 | Oksijenli solunumun genel özellikleri ve ATP üretimi | 12.2. Canlılarda Enerji Dönüşümleri |
| Fen Soru 39 | Bitkilerde madde taşınması ve gutasyon | 12.3. Bitki Biyolojisi |
| Fen Soru 40 | Ksilem ve floemin ortak özellikleri | 12.3. Bitki Biyolojisi |
Bu editoryal sınıflandırmada 2026 AYT Biyoloji soruları; İnsan Fizyolojisi 5, Komünite ve Popülasyon Ekolojisi 2, Genden Proteine 2, Canlılarda Enerji Dönüşümleri 2 ve Bitki Biyolojisi 2 soru olarak eşleştirilmiştir. Dağılım yalnız 2026 kitapçığını gösterir.
AYT Biyoloji süreç haritası: Sistemleri ve döngüleri birbirine bağlayarak çalışma
AYT Biyoloji soruları tekil terim ezberinden çok ‘bir molekülün veya uyarının vücutta/hücrede izlediği sıra’ (süreç haritası) üzerine kurulur:
- 1. Süreç — İnsan Fizyolojisi Entegrasyonu (11.1): Sinir ve endokrin sistemlerini çalıştıktan sonra dolaşım, sindirim, üriner sistem ve üreme sistemiyle ilişkilerini kur. Organların görevlerini ve homeostasiye katkılarını birlikte özetle.
- 2. Süreç — Molekül Takibi: Bir maddenin sindirim, dolaşım ve üriner sistemde izlediği yolu aşamalara ayırarak çiz. Emilim, kanla taşınma, süzülme, geri emilim ve atılma arasındaki farkları göster; farklı moleküllerin aynı yolu izleyeceğini varsayma.
- 3. Süreç — Moleküler Biyoloji ve Hücresel Enerji (12.1 – 12.2): Replikasyon, transkripsiyon ve translasyonu görevleri ve ürünleri bakımından karşılaştır. Fotosentez ve oksijenli solunumun gerçekleştiği hücresel yapıları, girdilerini ve çıktılarını ayrı tablolarla çalış.
- 4. Süreç — Bitki Biyolojisi ve Ekoloji (11.2 – 12.3): 11.2 Komünite ve Popülasyon Ekolojisi sadece 28 ders saatlik bir ünite olmasına rağmen 2026 AYT’de 2 tam soru getirmiştir; Bitki Biyolojisinde ise doku tablosu (meristem, parankima, kollenkima, sklerenkima, ksilem, floem, epidermis, periderm) üzerine madde taşınması ve çift döllenmeyi oturt.
Kaynaklar
- 2026-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu — ÖSYM
- ÖSYM Tarafından 2026 Yılında Gerçekleştirilecek YKS'ye Esas Derslere Ait Konu ve Kazanımlar — MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- 2026-YKS (TYT, AYT ve YDT) Temel Soru Kitapçıkları ve Cevap Anahtarları — ÖSYM
- Ortaöğretim Öğretim Programları (9-12. Sınıflar) — MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- YKS ve LGS'de Yeni Müfredata Uyumlu Soru Modeli 2028'de Hayata Geçecek — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
