aile ve eğitim öğrenci koçluğu
Ön görüşme

8. sınıf Türkçe · dil bilgisi

Anlatım bozuklukları konu anlatımı: anlam ve dil bilgisi kaynaklı bozukluklar (8. sınıf)

Anlatım bozukluğu, bir cümlenin anlamının ya da yapısının kusurlu olmasıdır. Bozuklukları anlama ve dil bilgisine dayalı olarak iki tabloda topladık; her örneğin yanında düzeltilmiş hâlini verdik. Sonunda 10 soruluk, çözümlü bir test var.

Hazırlayan: · 24 yıllık tecrübeGüncellendi: 7 dk okuma
Ortaokul öğrencisi defterindeki cümlelerin üzerini kırmızı kalemle düzeltiyor; masada Türkçe ders kitabı
Kısa cevap

Anlatım bozuklukları iki gruptur. Anlama dayalı bozukluklar: gereksiz sözcük kullanımı ("yaklaşık iki saate yakın"), sözcüğün yanlış anlamda kullanılması ("ağaç ektik" yerine "ağaç diktik"), anlamca çelişen sözcükler ("kesinlikle gelebilir"), mantık hatası ve anlam belirsizliği ("Kardeşini gördüm."). Dil bilgisine dayalı bozukluklar: özne-yüklem uyumsuzluğu ("Ben ve kardeşim gittiler."), özne, nesne, tümleç ya da yüklem eksikliği, ek eksikliği ve çatı uyuşmazlığı ("Duvarlar boyandı ve temizledi."). Program 8. sınıfta dil bilgisi yönünden bozukluklar üzerinde durulmasını ister.

  • Önce cümleyi sesli oku: kulağa tuhaf gelen yer çoğu zaman bozukluğun yeridir.
  • Aynı anlamdaki iki sözcük birlikte kullanılmaz: "yaklaşık ... yakın".
  • Kesinlik ve olasılık bir arada olmaz: "kesinlikle ... -ebilir".
  • Ortak öğe her iki yükleme de uymalı: "Bu fikre inanıyor ve onu destekliyor."
  • Ortak özneye bağlı yüklemlerin çatısı aynı olmalı: "boyandı ve temizlendi".

Anlama dayalı anlatım bozuklukları

BozuklukBozuk cümleDüzeltilmiş hâli
Gereksiz sözcükYaklaşık iki saate yakın bekledik.Yaklaşık iki saat bekledik.
Sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasıBahçeye yüzlerce ağaç ektik.Bahçeye yüzlerce ağaç diktik.
Anlamca çelişen sözcüklerKesinlikle yarın gelebilir.Kesinlikle yarın gelecek.
Mantık hatasıDeğil anlamak, çözmek bile zor.Değil çözmek, anlamak bile zor.
Anlam belirsizliğiKardeşini okulda gördüm.Senin kardeşini okulda gördüm.

Dil bilgisine (yapıya) dayalı anlatım bozuklukları

Program 8. sınıfta dil bilgisi yönünden bozukluklar üzerinde durulmasını ister. Bu bozuklukları bulmak için cümlenin ögelerini ve ortak kullanılan öğeleri kontrol et.

BozuklukBozuk cümleDüzeltilmiş hâli
Özne-yüklem uyumsuzluğuBen ve kardeşim parka gittiler.Ben ve kardeşim parka gittik.
Nesne eksikliğiBu fikre inanıyor ve destekliyor.Bu fikre inanıyor ve onu destekliyor.
Yüklem eksikliğiBu iş için yeterli zamanımız ve çok çalışmalıyız.Bu iş için yeterli zamanımız var ve çok çalışmalıyız.
Ek eksikliğiSınıfımız ve okulumuzun öğrencileri törene katıldı.Sınıfımızın ve okulumuzun öğrencileri törene katıldı.
Çatı uyuşmazlığıDuvarlar boyandı ve temizledi.Duvarlar boyandı ve temizlendi.

Özne, nesne ve yüklemi bulmakta zorlanıyorsan önce cümlenin ögeleri, çatı uyuşmazlığı için fiilde çatı sayfalarımıza bak.

Anlatım bozukluğu sorularında 3 adım

  1. Sesli oku: Cümleyi içinden değil, fısıldayarak oku; takıldığın yer çoğu zaman bozukluğun yeridir.
  2. Yüklem sayısına bak: Birden çok yüklem varsa ortak öğenin (özne, nesne, tümleç) her yükleme uyup uymadığını sor.
  3. Sözcükleri tart: Aynı anlamı veren iki sözcük, kesinlik-olasılık çelişkisi ya da yanlış anlamda kullanılan bir sözcük var mı?

Bütün Türkçe konularındaki ilerlemeni LGS konuları sayfasındaki çizelgede izleyebilirsin. Paragraf soruları için paragraf soruları nasıl çözülür sayfamıza bak.

Anlatım bozuklukları: 10 soruluk kendini dene testi (adım adım çözümlü)

Aşağıdaki 10 soruyu çöz; her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümü adım adım görürsün. Sonda yanlış yaptığın soruları yeniden çözebilirsin. Sorular bu sayfa için MEB kazanımlarına göre yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.

Kendini dene · adım adım çözüm

Konu testi: 10 soru, her birinin çözümü adım adım

Şıkkı seç; doğru mu yanlış mı hemen gör, çözümü adım adım aç. Sonda yanlışlarını yeniden çözebilirsin.

Sorular MEB 8. sınıf öğretim programı kazanımlarına göre bu sayfa için yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.

Bu konu hangi kazanımları kapsıyor?

Konu, MEB Türkçe öğretim programındaki aşağıdaki 8. sınıf kazanımlarını kapsar. 2026-2027’de 8. sınıf mevcut programla okutuluyor; Maarif Modeli programıyla başlayan öğrenciler LGS’ye ilk kez 2028’de girecek.

KodKazanımProgramdaki sınır
T.8.3.8Metindeki anlatım bozukluklarını belirler.Dil bilgisi yönünden anlatım bozuklukları üzerinde durulur.

Kaynaklar

  1. Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1-8. Sınıflar), 2019: 8. sınıf kazanımları — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
  2. LGS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026 (oturumlar ve soru sayıları) — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı

Bu rehberi kim hazırladı?

Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.

Yaklaşımımızı tanı

Aklındaki sorular

Sık sorulan sorular

Başka bir sorunuz mu var? Bize yazın, en kısa sürede dönelim.

Anlatım bozukluğu türleri nelerdir?

Anlama dayalı (gereksiz sözcük, yanlış anlamda sözcük, çelişen sözcükler, mantık hatası, anlam belirsizliği) ve dil bilgisine dayalı (özne-yüklem uyumsuzluğu, öge eksikliği, ek eksikliği, çatı uyuşmazlığı) olmak üzere iki gruptur.

Gereksiz sözcük kullanımı nedir?

Aynı anlamı taşıyan iki sözcüğün bir arada kullanılmasıdır: "yaklaşık iki saate yakın", "geri iade etmek".

Özne-yüklem uyumsuzluğu nasıl anlaşılır?

Öznenin kişisi ve sayısı ile yüklemin kişi eki karşılaştırılır: "Ben ve kardeşim" (biz) özneye "gittik" yüklemi uyar, "gittiler" uymaz.

LGS'de anlatım bozukluğu soruları nasıl gelir?

Çoğu zaman dört cümle verilir ve hangisinde bozukluk olduğu ya da bir cümledeki bozukluğun nasıl giderileceği sorulur. Cümleyi sesli okumak ve ortak öğeleri kontrol etmek en etkili yoldur.

Ücretsiz · 15 dakika · Online

Bir mesajla
rotanı birlikte çizelim.

Sınıfını ve en çok zorlandığın konuyu yaz. Ücretsiz ön görüşmede durumu birlikte netleştirelim; online öğrenci koçluğu sana uygun değilse bunu da açıkça söyleriz.

WhatsApp'tan yazMesajımı hazırla

0551 646 05 51 · bilgi@ailevegitim.com

Ön görüşme