TYT Coğrafya konuları MEB 9 ve 10. sınıf programında nasıl dağılır?
TYT Coğrafya kapsamı, MEB 2018 Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı’nın 9 ve 10. sınıf kazanımlarından oluşur. Her iki sınıfta da haftada 2 ders saati (yılda 72 saat) okutulan program, her sınıfta aynı 4 ana ünite başlığı etrafında sarmal olarak ilerler.
18 Ekim 2026 itibarıyla 2027 YKS kılavuzu henüz açıklanmadı. 2027 kapsam belgesi yayımlanana kadar aşağıdaki 2018 programı hazırlıkta başlangıç kaynağı olarak kullanılabilir; kesin sorumluluk ÖSYM ve MEB’in 2027 belgelerinden kontrol edilmelidir. 2028 geçiş duyurusu, tek tek 2027 kazanımlarını kesinleştirmez.
| Sınıf ve Ünite | MEB Programındaki Konu Başlıkları | Kazanım Sayısı | Ders Saati ve Oranı |
|---|---|---|---|
| 9.1. Doğal Sistemler | Doğa ve İnsan Etkileşimi, Dünya’nın Şekli ve Hareketleri, Coğrafi Konum (mutlak ve göreceli konum, koordinat sistemi, yerel saat), Harita Bilgisi (projeksiyonlar, ölçek, izohipsler), Atmosfer ve İklim Elemanları (sıcaklık, basınç, rüzgârlar, nem ve yağış), Büyük İklim Tipleri ve Türkiye’nin İklimi | 13 kazanım | 47 saat (%65) |
| 9.2. Beşerî Sistemler | Yerleşmelerin Gelişimi, Yerleşme Tipleri (kır ve şehir yerleşmeleri, dokularına göre yerleşmeler) ve Türkiye’de Yerleşme | 4 kazanım | 15 saat (%21) |
| 9.3. Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler | Bölge Kavramı, Şekilsel (doğal ve beşerî) ve İşlevsel Bölgeler, Bölge Sınırlarının Değişimi | 3 kazanım | 5 saat (%7) |
| 9.4. Çevre ve Toplum | İnsanların Doğal Çevreyi Kullanma Biçimleri ve Doğal Ortamda Meydana Gelen Değişimler | 2 kazanım | 5 saat (%7) |
| 10.1. Doğal Sistemler | Dünya’nın Tektonik Oluşumu ve Jeolojik Zamanlar, İç Kuvvetler (orojenez, epirojenez, volkanizma, deprem), Kayaçlar, Dış Kuvvetler (akarsular, rüzgârlar, karstik şekiller, buzullar, dalgalar), Türkiye’nin Ana Yer Şekilleri, Su Kaynakları, Topraklar ve Bitki Toplulukları | 17 kazanım | 36 saat (%50) |
| 10.2. Beşerî Sistemler | Nüfusun Özellikleri, Dağılışı ve Nüfus Piramitleri, Türkiye’de Nüfus, Göçlerin Nedenleri ve Sonuçları, Ekonomik Faaliyetlerin Sınıflandırılması (birincil, ikincil, üçüncül, dördüncül, beşincil) | 12 kazanım | 24 saat (%33) |
| 10.3. Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler | Uluslararası Ulaşım Hatları (deniz yolu boğaz ve kanalları, demir, kara ve hava yolları) | 1 kazanım | 4 saat (%6) |
| 10.4. Çevre ve Toplum | Doğal Afetlerin Dağılışı, Oluşum Nedenleri ve Afetlerden Korunma Yöntemleri | 4 kazanım | 8 saat (%11) |
11 ve 12. sınıf ünitelerini kapsayan Coğrafya-1 (EA ve SÖZ) ve Coğrafya-2 (yalnız SÖZ) ayrımı için AYT Coğrafya konuları sayfamızı inceleyebilirsin.
TYT Coğrafya etkileşimli konu ve harita takip çizelgesi
Aşağıdaki etkileşimli konu takip çizelgesinde 26 TYT Coğrafya alt başlığını işaretleyebilir ve çalışma hızına göre bitiş tarihini görebilirsin.
Cihazında saklanır · kayıt yok
Konu takip ve yetişme hesabı
Bitirdiğin konuları işaretle, haftada kaç konu bitirebildiğini seç; kalan konuların ne zaman biteceğini ve sınava yetişmek için gereken temponu gör.
İşaretlerin yalnızca bu cihazda, tarayıcında saklanır.
- 9. Sınıf Coğrafya (13 başlık): Doğa ve insan etkileşimi, Dünya’nın şekli ve hareketleri, Coğrafi konum ve koordinat sistemi, Harita bilgisi ve izohipsler, Atmosfer ve hava olayları, Sıcaklık, Basınç ve rüzgârlar, Nem ve yağış, Dünya’daki iklim tipleri, Türkiye’nin iklimi, Yerleşmeler, Bölge türleri ve sınırları, Doğal çevre kullanımı.
- 10. Sınıf Coğrafya (13 başlık): Yer’in iç yapısı, levha tektoniği ve jeolojik zamanlar; İç kuvvetler; Kayaçlar; Dış kuvvetler ve yer şekilleri; Türkiye’nin yer şekilleri; Su varlıkları; Topraklar; Bitki toplulukları; Nüfus dağılışı, piramitleri ve Türkiye nüfusu; Göçler; Ekonomik faaliyetler; Uluslararası ulaşım hatları; Doğal afetler.
2026 TYT Coğrafya soruları hangi ünite ve haritalardan çıktı?
Editoryal sınıflandırmamıza (ailevegitim, ÖSYM 2026 kitapçığına göre) göre 2026-TYT Sosyal Bilimler testindeki 6-10. soruların ünite ve beceri dağılımı şöyledir:
| Soru No | Konu Sınıflandırması | MEB Sınıf ve Ünite Karşılığı |
|---|---|---|
| Sosyal Soru 6 | İklim tipleri ve sıcaklık-yağış grafikleri | 9.1. Doğal Sistemler |
| Sosyal Soru 7 | Volkanik yer şekillerinin dağılışı | 10.1. Doğal Sistemler |
| Sosyal Soru 8 | Nüfusun dağılışını etkileyen doğal etkenler | 10.2. Beşerî Sistemler |
| Sosyal Soru 9 | Bölge türleri ve bölge sınırlarının değişimi | 9.3. Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler |
| Sosyal Soru 10 | Afet yönetimi: risk ve kriz yönetimi | 10.4. Çevre ve Toplum |
Tablo çok önemli bir stratejik gerçeği ortaya koymaktadır: 9.3 Bölge Kavramı (yılda sadece 5 ders saati) ve 10.4 Doğal Afetler (yılda sadece 8 ders saati) üniteleri 2026 TYT’de 5 sorunun 2’sini oluşturmuştur.
TYT Coğrafya için hangi dilsiz haritalar mutlaka çalışılmalı?
2026 TYT’de 5 sorunun 2’si doğrudan dilsiz dünya haritası üzerinden sorulmuştur. Konu çalışırken masanda mutlaka bir Dünya ve Türkiye dilsiz haritası bulundur ve şu 5 katmanı üzerine çizerek öğren:
- 1. Dünya Çöller ve İklim Haritası: Büyük Sahra, Arabistan, Orta Asya (Gobi, Taklamakan), Avustralya içi (Victoria, Gibson), Kalahari-Namib ve Atacama çöllerinin yerini bilmek hem iklim hem nüfus hem de dış kuvvet (rüzgâr aşındırması) sorularını çözdürür.
- 2. Levha Sınırları, Deprem ve Volkanizma (Ateş Çemberi ve H Harfi Kuşağı): Pasifik Ateş Çemberi, Atlas Okyanusu ortası sırtı ve Alp-Himalaya kuşağını haritada işaretle.
- 3. Dünya Yoğun ve Seyrek Nüfuslu Alanlar: Güneydoğu Asya, Batı Avrupa ve ABD doğu kıyıları (yoğun) ile Amazon-Kongo havzaları, kutup çevreleri, Himalaya dağlık alanı ve çöller (seyrek).
- 4. Boğazlar ve Kanallar Haritası: Cebelitarık, Babülmendep, Hürmüz, Malakka, Dover, İstanbul-Çanakkale boğazları ile Süveyş, Panama, Kiel ve Korint kanalları.
- 5. Türkiye Dağlar, Ovalar, Karstik Arazi ve İklim Haritası: Teke-Taşeli karstik yöresi, Kuzey Anadolu ve Doğu Anadolu fay hatları, delta ovaları (Çukurova, Bafra, Çarşamba) ve Erzurum-Kars platosu.
Kaynaklar
- 2026-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu — ÖSYM
- ÖSYM Tarafından 2026 Yılında Gerçekleştirilecek YKS'ye Esas Derslere Ait Konu ve Kazanımlar — MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- 2026-YKS (TYT, AYT ve YDT) Temel Soru Kitapçıkları ve Cevap Anahtarları — ÖSYM
- Ortaöğretim Öğretim Programları (9-12. Sınıflar) — MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- YKS ve LGS'de Yeni Müfredata Uyumlu Soru Modeli 2028'de Hayata Geçecek — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
