aile ve eğitim öğrenci koçluğu
Ön görüşme

8. sınıf Türkçe · konu anlatımı

Söz sanatları konu anlatımı: benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık, abartma (8. sınıf)

MEB programına göre 8. sınıfta beş söz sanatı öğretilir: benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık ve abartma. Her birini nasıl tanıyacağını ayırt etme tablosu ve örneklerle anlattık; sonunda 10 soruluk çözümlü test var.

Hazırlayan: · 24 yıllık tecrübeGüncellendi: 7 dk okuma
Ortaokul öğrencisi şiir kitabının dizelerini renkli kalemlerle işaretliyor; kenarda söz sanatları notları
Kısa cevap

8. sınıf programındaki beş söz sanatı şunlardır: benzetme (teşbih), bir varlığı bir özellik bakımından başka bir varlığa benzetmek ("aslan gibi güçlü"); kişileştirme (teşhis), insan dışı varlıklara insan özelliği vermek ("Güneş gülümsedi."); konuşturma (intak), insan dışı varlıkları konuşturmak ("Ağaç 'Beni kesme' dedi."); karşıtlık (tezat), zıt kavramları bir arada kullanmak ("Gülerken ağladım."); abartma (mübalağa), bir durumu olduğundan büyük ya da küçük göstermek ("Gözlerimden sel gibi yaşlar aktı."). Konuşturmanın olduğu her yerde kişileştirme de vardır.

  • Benzetme: "gibi, kadar, sanki" edatlarıyla benzeyen ve benzetilen bir aradadır.
  • Kişileştirme: insan dışı varlığa insan özelliği (duygu, davranış).
  • Konuşturma: insan dışı varlık konuşuyor; konuşturma varsa kişileştirme de var.
  • Karşıtlık: zıt kavramlar bir arada (az-çok, gülmek-ağlamak).
  • Abartma: olduğundan büyük ya da küçük gösterme.

8. sınıfta öğretilen 5 söz sanatı

SanatNedir?Nasıl tanırım?Örnek
Benzetme (teşbih)Bir varlığı bir yönden başka bir varlığa benzetmek“gibi, kadar, sanki” edatı; benzeyen ve benzetilenAslan gibi güçlü bir çocuk.
Kişileştirme (teşhis)İnsan dışı varlığa insan özelliği vermekDuygu ya da davranış insana özgü mü?Rüzgâr öfkeyle kapıyı çarptı.
Konuşturma (intak)İnsan dışı varlığı konuşturmakTırnak içinde konuşan bir hayvan ya da eşyaKedi “Bana da süt ver” dedi.
Karşıtlık (tezat)Zıt kavramları bir arada kullanmakAnlamca karşıt iki kavramGülerken ağlıyordum.
Abartma (mübalağa)Bir durumu olduğundan büyük ya da küçük göstermekGerçekte mümkün mü?Gözlerimden sel gibi yaşlar aktı.

Benzetmenin öğeleri

Bir benzetmede dört öge bulunabilir: benzeyen, kendisine benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı. “Annemin kalbi pamuk gibi yumuşaktır.” cümlesinde benzeyen “annemin kalbi”, kendisine benzetilen “pamuk”, benzetme yönü “yumuşaklık”, benzetme edatı “gibi”dir. Benzeyen ve kendisine benzetilen her benzetmede bulunmak zorundadır.

Kişileştirme ile konuşturma nasıl ayırt edilir?

İnsan dışı bir varlık konuşuyorsa konuşturma vardır ve konuşan her varlık insan gibi davrandığı için kişileştirme de vardır. Ancak konuşmayan, yalnızca insan gibi davranan bir varlıkta yalnız kişileştirme vardır.

  • “Güneş bize gülümsedi.” → kişileştirme
  • “Güneş ‘Günaydın çocuklar’ dedi.” → konuşturma + kişileştirme

LGS’de bu sanatlar çoğu zaman bir şiir ya da kısa metin üzerinden sorulur; şiirdeki dizeleri tek tek “insana özgü mü, konuşuyor mu, zıt mı, abartılı mı?” diye kontrol etmek yeterlidir.

Bütün Türkçe konularındaki ilerlemeni LGS konuları sayfasındaki çizelgede izleyebilirsin. Paragraf soruları için paragraf soruları nasıl çözülür sayfamıza bak.

Söz sanatları: 10 soruluk kendini dene testi (adım adım çözümlü)

Aşağıdaki 10 soruyu çöz; her sorudan sonra doğru cevabı ve çözümü adım adım görürsün. Sonda yanlış yaptığın soruları yeniden çözebilirsin. Sorular bu sayfa için MEB kazanımlarına göre yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.

Kendini dene · adım adım çözüm

Konu testi: 10 soru, her birinin çözümü adım adım

Şıkkı seç; doğru mu yanlış mı hemen gör, çözümü adım adım aç. Sonda yanlışlarını yeniden çözebilirsin.

Sorular MEB 8. sınıf öğretim programı kazanımlarına göre bu sayfa için yazıldı; sonuçların yalnız bu cihazda tutulur.

Bu konu hangi kazanımları kapsıyor?

Konu, MEB Türkçe öğretim programındaki aşağıdaki 8. sınıf kazanımlarını kapsar. 2026-2027’de 8. sınıf mevcut programla okutuluyor; Maarif Modeli programıyla başlayan öğrenciler LGS’ye ilk kez 2028’de girecek.

KodKazanımProgramdaki sınır
T.8.3.7Metindeki söz sanatlarını tespit eder.Benzetme, kişileştirme, konuşturma, karşıtlık ve abartma söz sanatlarının belirlenmesi sağlanır.

Kaynaklar

  1. Türkçe Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 1-8. Sınıflar), 2019: 8. sınıf kazanımları — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
  2. LGS Başvuru ve Uygulama Kılavuzu 2026 (oturumlar ve soru sayıları) — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı

Bu rehberi kim hazırladı?

Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.

Yaklaşımımızı tanı

Aklındaki sorular

Sık sorulan sorular

Başka bir sorunuz mu var? Bize yazın, en kısa sürede dönelim.

8. sınıfta hangi söz sanatları var?

MEB Türkçe programına göre 8. sınıfta benzetme (teşbih), kişileştirme (teşhis), konuşturma (intak), karşıtlık (tezat) ve abartma (mübalağa) öğretilir.

Benzetme ile kişileştirme farkı nedir?

Benzetmede bir varlık başka bir varlığa benzetilir ("aslan gibi"). Kişileştirmede ise insan dışı bir varlığa insan özelliği verilir ("Rüzgâr öfkelendi.").

Konuşturma olan yerde kişileştirme var mıdır?

Evet. Konuşan insan dışı bir varlık insan gibi davrandığı için konuşturma sanatının olduğu her yerde kişileştirme de vardır.

Abartma örnekleri nelerdir?

"Gözlerimden sel gibi yaşlar aktı.", "Dünyanın en uzun kuyruğunda bekledim.", "Bir lokma ekmekle yedi gün yaşadık." gibi cümleler abartma örnekleridir.

Ücretsiz · 15 dakika · Online

Bir mesajla
rotanı birlikte çizelim.

Sınıfını ve en çok zorlandığın konuyu yaz. Ücretsiz ön görüşmede durumu birlikte netleştirelim; online öğrenci koçluğu sana uygun değilse bunu da açıkça söyleriz.

WhatsApp'tan yazMesajımı hazırla

0551 646 05 51 · bilgi@ailevegitim.com

Ön görüşme