Onur Belgesi, Üstün Başarı Belgesi ve İftihar Belgesi Nasıl Alınır?

Belge, kademe, koşul, veren kurul ve madde karşılaştırma tablosu

Kısa karşılaştırma: lisede dört belge vardır (teşekkür, takdir, onur, üstün başarı; OKY md. 159). İlkokulda bu belgelerin hiçbiri ÖÖEİKY md. 53/1’de sayılmaz, ortaokulda yalnız teşekkür ve takdir vardır. Onur ve üstün başarı belgesi yalnız lisede verilir. “İftihar belgesi” ise iki yönetmeliğin hiçbirinde belge adı olarak geçmez.

Tablo, güncel Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (OKY) ile Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (ÖÖEİKY) metinlerinden ve Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinden derlendi. Madde numaraları yalnız bu metinlerde gördüğümüz numaralardır; ödül maddelerinde (OKY 159–162) son değişiklik künyeleri 8 Eylül 2023 ve 22 Şubat 2025 tarihlidir, ÖÖEİKY 53. maddeye 28 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete ile fıkra eklenmiştir.

Takdir ve teşekkür belgesinin puan hesabı için takdir teşekkür hesaplama, ağırlıklı ortalamanın nasıl bulunduğu için ders notu hesaplama ve yıl sonu başarı puanı hesaplama sayfalarına bakın.

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

Hangi belge hangi kademede var?

Aynı ad, kademe değişince başka bir şeye dönüşmez; sadece o kademenin yönetmeliğinde varsa vardır. Aşağıdaki tablo hangi belgenin hangi kademede yönetmelik metninde geçtiğini gösterir.

Açık öğretim lisesi öğrencileri için de bakılabilir: 22 Ekim 2024 tarihli Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği metninde teşekkür, takdir, onur ya da üstün başarı belgesine ilişkin bir hüküm bulamadık; okulunuzun açık öğretim birimine sorun.

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

İftihar belgesi resmî bir belge mi?

Hayır: “iftihar belgesi” Millî Eğitim Bakanlığının ortaöğretim ve ilköğretim yönetmeliklerinde tanımlı bir belge adı değildir. Yönetmeliklerde tanımlı belgeler bellidir.

• Lise: OKY md. 159 öğrencilere dört belgeyi sayar: teşekkür, takdir, onur, üstün başarı. İftihar belgesi bu listede yoktur.
• İlkokul ve ortaokul: ÖÖEİKY md. 53 yalnız ortaokulda teşekkür ve takdir belgesini, yarışma ve sosyal etkinlik başarısını düzenler. Yönetmeliğin tam metninde “iftihar” sözcüğü geçmez.
• “İftihar” sözcüğü nerede geçer? OKY md. 162/3’te: “Onur ve iftihar listeleri” ders kesiminde okul yönetiminin uygun göreceği bir günde öğrencilerin huzurunda ayrı ayrı okunur ve takip eden ders yılı süresince okulda herkesin görebileceği bir yere fotoğraflı olarak asılır. Onur listesinin kimleri kapsadığı md. 161/1’de yazar (bir öğretim yılında iki ve daha fazla onur belgesi alanlar). İftihar listesi için maddede böyle bir tanım yoktur.

Bu yüzden “ortaokulda iftihar belgesi nasıl alınır” sorusunun yönetmelikteki karşılığı yoktur; ortaokulda yarışma ve sosyal etkinlik başarısı için Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği, ders başarısı için teşekkür ve takdir belgesi geçerlidir. Lisede ise iftihar listesine kimlerin girdiğini md. 162/3 tanımlamaz; okulunuzdan yazılı bilgi isteyin. Bir okul ya da kurum kendi adıyla tören belgesi verebilir; bu, yönetmelikte tanımlı belgelerin yerine geçmez.

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

Üstün başarı belgesi nasıl alınır? (Lise, OKY md. 160/1-c)

Üstün başarı belgesi yalnız lisede verilir: ortaöğrenim süresince en az üç öğretim yılının bütün döneminde takdir belgesi alan öğrenciyi okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu bu belgeyle ödüllendirir (OKY md. 160/1-c).

• Dönem sayısı: Bir öğretim yılı iki dönemdir; “en az üç öğretim yılının bütün dönemi” 3 × 2 = 6 dönem eder (hesaplanmıştır). Metinde bu yılların art arda olması gerektiğine dair bir ifade yoktur.
• Her dönemde takdir: Tüm derslerden başarılı olmak, dönem puanlarının ağırlıklı ortalamasının 85,00 ve üzerinde olması ve davranış puanının 100 olması gerekir (OKY 160/1-b).
• Davranış puanı: Her ders yılı başında 100’dür (md. 170/1). Kınama cezası 10 puan indirir (md. 170/2-a); puan iade edilmediyse (md. 171) o dönemde takdir şartı karşılanmaz.
• Devamsızlık: OKY md. 160/1’in güncel metninde özürsüz devamsızlıkla ilgili bir ifade yoktur. Devamsızlığın ödülle ilişkisi ortaokulda ayrıdır (ÖÖEİKY 53/4).
• Karar mercii: Okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu; müdürün görevlendireceği müdür yardımcısı, öğretmenler kurulunca seçilen iki öğretmen, onur kurulu ikinci başkanı ve okul-aile birliğinin seçtiği bir veliden oluşur (md. 185/1).
• Tören: Ödül belgeleri öğrenci, veli, öğretmen ve yöneticilerin katıldığı bir ortamda törenle öğrencilere ya da velilerine verilir (md. 162/2).

Dönem ortalamasının nasıl hesaplandığı için ders notu hesaplama ve yıl sonu başarı puanı hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz.

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

Onur belgesi nasıl alınır? (Lise, OKY md. 161)

Lisede onur belgesi not ortalamasıyla otomatik gelmez: davranış puanı indirilmemiş öğrenciye, 161. maddedeki örnek davranışlardan birini ya da birkaçını gösterdiği için, teklif ve onur kurulunun uygun görüşü doğrultusunda okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu verir (OKY md. 161/1).

Madde 161/1, kurulun “puan şartına bağlı kalmadan” ödüllendireceğini söyler ve şu örnek davranışları sayar:

1. Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanarak örnek olmak,
2. bilimsel projelerle sosyal etkinliklere katılmak, bu çalışmalarda liderlik yapmak, eğitime katkıda bulunmak ve üstün başarı göstermek,
3. okul araç-gereç ve donanımlarıyla çevreyi korumada ve gözetmede örnek olmak,
4. görgü kurallarına uymada ve insan ilişkilerinde örnek olmak,
5. trafik kurallarına uymada örnek davranışlar sergilemek,
6. bilişim araçlarını kullanmada iyi örnek olacak davranışlar sergilemek,
7. okula ve derslere düzenli gelmek, arkadaşlarına bu yönde iyi örnek olmak,
8. zorunlu göç mağdurları, mülteci ve sığınmacılar, gazi ve şehit yakınları, doğal afetlerden etkilenenler, yaşlı, yetim, öksüz, güçsüz, özel eğitim ihtiyacı olan ve benzeri durumdakiler ile diğer yardıma ihtiyaç duyanlara yönelik yürütülen sosyal sorumluluk programı kapsamındaki çalışmalarda görev almak,
9. alınan sağlık ve güvenlik tedbirlerine uyarak konuyla ilgili örnek davranışlar sergilemek.

Bunların dışında öğretmenler kurulu ders yılı başında onur belgesiyle ödüllendirilebilecek başka davranışlar da belirleyebilir; okul yönetimi bunları onur kuruluyla ödül ve disiplin kuruluna bildirir (md. 161/2).

Süreç: kim ne yapar?

1. Teklif: Öğrenci, öğretmen veya okul yönetimi öğrenciyi önerir (md. 161/1). Öğrencinin o yıl başka bir ödül alıp almadığına bakılmaz; takdir alan öğrenci de onur belgesi alabilir.
2. Onur kurulunun görüşü: Onur kurulu, onur belgesi verilmesi istenen öğrenciyle ilgili olarak ödül ve disiplin kuruluna öneride bulunur (md. 183/1-b). Onur kurulunu öğrencilerden oluşan onur genel kurulu seçer (md. 179/1-b, 180); başkanı öğretmenler kurulunca seçilen bir öğretmendir (md. 182).
3. Karar: Belgeyi okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu verir (md. 161/1).
4. Onur listesi: Bir öğretim yılında iki ve daha fazla onur belgesi alan öğrenciler okulun onur listesine girer (md. 161/1); liste ders kesiminde öğrencilerin huzurunda okunur ve takip eden ders yılı boyunca fotoğraflı asılır (md. 162/3).

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

İlkokul ve ortaokulda yarışma ve sosyal etkinlik başarısı

İlkokul ve ortaokulda onur ya da üstün başarı belgesi yoktur; ulusal ya da uluslararası yarışmada ilk beşe giren veya sosyal etkinliklerde üstün başarı gösteren öğrenci, derslerdeki başarısına bakılmaksızın Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre değerlendirilir (ÖÖEİKY md. 53/2).

• Ne yazar? ÖÖEİKY 53/2: ilköğretim kurumlarının tüm sınıflarında bu öğrenciler 8 Haziran 2017 tarihli ve 30090 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre değerlendirilir. Hangi yarışmaların bu kapsama girdiği fıkrada sayılmaz.
• Hangi belge? Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği md. 7/3: çalışmalara katılan öğrenciye Sosyal Etkinlik Katılım Belgesi (EK-1), çalışmalarda üstün gayret gösteren öğrenciye Sosyal Etkinlik Başarı Belgesi (EK-2) verilir; katkı sağlayan öğretmen, veli, kurum ve kuruluşlara müdür tarafından Teşekkür Belgesi (EK-3) verilir. Başarı belgesi alan öğrenciler okul-aile birliği imkânları ölçüsünde ayrıca ödüllendirilebilir.
• Kim karar verir? Sosyal etkinlikler kurulu başarı belgesi verilecek öğrencileri belirler ve listeyi müdürün onayına sunar (md. 6/9); belgeleri müdür imzalar (md. 14/2-c).
• Ortaokulda ek kurul: Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında oluşturulan öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu (md. 57), örnek davranışta bulunan, derslerde başarılı olan, bilimsel, sanatsal, sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerde üstün başarı gösteren öğrencileri belirleyip ödüllendirilmelerine karar verir (md. 58/1-b). Yönetmelik bu kurulun vereceği belgeye ad vermez; dolayısıyla ortaokulda “onur belgesi” ya da “iftihar belgesi” diye bir belgeden söz edilemez.
• İlkokulda: Öğrenci davranışlarını değerlendirme kurulu md. 57 uyarınca yalnız ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında kurulur; ilkokul için ödül kararı yukarıdaki sosyal etkinlikler düzeniyle yürür.

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

Davranış puanı ve devamsızlık belgeyi nasıl etkiler?

Lisede davranış puanı, ortaokulda özürsüz devamsızlık belgeyi engelleyebilir; ikisi aynı kural değildir.

OKY md. 170’e göre her ders yılı başında davranış puanı 100’dür; kınama cezası 10, okuldan kısa süreli uzaklaştırma 20, okul değiştirme 40, örgün eğitim dışına çıkarma 80 puan indirir. Bir kınama bile puanı 100’den 90’a düşürür (100 − 10 = 90); takdir ve teşekkür için “100” arandığından o dönem bu belgeler verilemez. Öğrencinin durumu daha sonra olumlu değişirse okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu değerlendirir, puan iadesi öngörülürse öğretmenler kuruluna sunulur (md. 171/2). Devamsızlık günlerini hesaplamak için devamsızlık hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.

Dört varsayımsal durumla hangi belgenin gündeme geldiği

Aşağıdaki durumlar varsayımsaldır; gerçek öğrenci ya da okul değildir. Amaç, maddelerin nasıl uygulandığını göstermektir. Her kararı ilgili kurul verir.

• Durum 1 (lise): Bir öğrenci 9., 10. ve 11. sınıfın altı döneminin hepsinde takdir belgesi aldı (ağırlıklı ortalama 85,00 ve üzeri, davranış puanı 100). 3 × 2 = 6 dönem tamamdır; 11. sınıfın 2. dönemi sonunda OKY 160/1-c koşulu sağlanır ve okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu üstün başarı belgesiyle ödüllendirir. 9. sınıfta bir dönem yalnız teşekkür alınsaydı, kalan üç yılın (10., 11., 12.) altı dönemi takdir olduğu sürece koşul yine sağlanırdı; metin art arda olmayı şart koşmaz.
• Durum 2 (lise): Dönem ağırlıklı ortalaması 66,50 olan bir öğrenci 70,00’in altında kaldığı için teşekkür ya da takdir alamaz. Davranış puanı indirilmemiştir ve okulun bilimsel proje çalışmasında lider rol almıştır (161/1-b). Öğretmeni onur belgesi için teklif edebilir; onur kurulunun uygun görüşü doğrultusunda okul öğrenci ödül ve disiplin kurulu karar verir. Puan şartı aranmadığından ortalama engel değildir.
• Durum 3 (ortaokul): 6. sınıfta bir öğrenci ulusal bir yarışmada ilk beşe girdi. Karne ortalaması ne olursa olsun ÖÖEİKY 53/2 uyarınca Sosyal Etkinlikler Yönetmeliğine göre değerlendirilir; sosyal etkinlikler kurulu başarı belgesi için öğrenciyi belirleyebilir (md. 6/9). Onur ya da üstün başarı belgesi söz konusu olmaz.
• Durum 4 (ortaokul): Dönem ağırlıklı ortalaması 86,40 olan bir öğrencinin Türkçe puanı 68,00. Md. 53/1 Türkçede 70,00’den aşağı olmamayı arar; ortalama 85,00’in üzerinde olsa da takdir belgesi verilmez (68,00 < 70,00).

Son kontrol tarihi: 24.10.2026.