MEB yönetmeliğine göre lisede ders seçimi ne zaman ve nasıl işler? (Madde 11)
Öğrenciler ve veliler çoğu zaman ders seçiminin Haziran veya Eylül ayında yapıldığını düşünür; oysa MEB ders kitabı basım sayılarını (Kitap Seçim Modülü) kıştan planladığı için süreç 1. dönemin sonunda tamamlanır. Üniversite bölümlerinin hangi puan türüyle öğrenci aldığını görmek için hangi bölüm hangi puan türü sayfamıza bakabilirsiniz.
| Yönetmelik Hükmü (OKY md. 11) | Resmî Uygulama Kuralı | Öğrenci ve Veli İçin Anlamı |
|---|---|---|
| Seçim Takvimi (md. 11/2) | Aralık ve Ocak ayları içinde yapılır, e-Okul sistemine ve Kitap Seçim Modülü’ne işlenir. | 10. sınıf öğrencisi, 11. sınıfta okuyacağı seçmeli dersleri (Sayısal/EA/Sözel/Dil paketini) 10. sınıfın Aralık-Ocak aylarında seçer. |
| Duyuru ve Değişiklik (md. 11/1, 11/3) | Ders seçimine ilişkin açıklamalar aralık ayında duyurulur; grup oluşmadığı için açılamayan dersler okul yönetimince ilan edilir. Değişiklik işlemleri ders yılının ilk haftası içinde yapılır. | Yaz tatilinde hedefi değişen bir öğrenci, ders yılının ilk haftasında okulda açık grup varsa dilekçeyle ders değişikliği talep edebilir. |
| Asgari Öğrenci Sayısı (md. 11/4) | Seçmeli dersler en az 10, seçmeli meslek dersleri en az 8 öğrencinin talebiyle açılır. | Yıl içinde nakil vb. nedenlerle öğrenci sayısı 10’un altına düşse bile açılmış olan dersin okutulmasına devam edilir. |
| Açılmayan Dersler (md. 11/2, 11/5) | 10 öğrenciye ulaşmayan dersler ilan edilir; öğrenciler açılan diğer derslere yönlendirilir veya il/ilçe onayıyla merkezi bir okulda açılabilir. | Süresi içinde ders seçimi yapmayan öğrencilerin seçmeli dersleri okul yönetimince belirlenir. |
11 ve 12. sınıf için YKS yönelimine göre örnek seçmeli ders kombinasyonları
Anadolu liselerinde tüm öğrenciler ortak dersleri (Türk Dili ve Edebiyatı, Din Kültürü, Tarih/İnkılap Tarihi, Yabancı Dil, Beden Eğitimi/Görsel Sanatlar, Felsefe) birlikte alır; haftalık ders çizelgesindeki seçmeli ders saatlerini ise hedefledikleri AYT konuları doğrultusunda doldururlar:
| Öğrencinin YKS / Hedef Yönelimi | 11 ve 12. Sınıfta Öncelikle Seçilen Akademik Seçmeli Dersler | Desteklediği AYT Testleri |
|---|---|---|
| Sayısal (SAY) Yönelimi | Seçmeli Matematik (İleri Düzey), Seçmeli Fizik, Seçmeli Kimya, Seçmeli Biyoloji | AYT Matematik (40 soru) + AYT Fen Bilimleri (Fizik 14, Kimya 13, Biyoloji 13 = 40 soru) |
| Eşit Ağırlık (EA) Yönelimi | Seçmeli Matematik (İleri Düzey), Seçmeli Türk Dili ve Edebiyatı, Seçmeli Tarih, Seçmeli Coğrafya, Psikoloji/Sosyoloji/Mantık | AYT Matematik (40 soru) + AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 (Edebiyat 24, Tarih-1 10, Coğrafya-1 6 = 40 soru) |
| Sözel (SÖZ) Yönelimi | Seçmeli Türk Dili ve Edebiyatı, Seçmeli Tarih, Seçmeli Coğrafya, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık, Temel Matematik | AYT Edebiyat-Sosyal-1 (40 soru) + AYT Sosyal Bilimler-2 (Tarih-2 11, Coğrafya-2 11, Felsefe Grubu 12, DKAB 6 = 40 soru) |
| Yabancı Dil (DİL) Yönelimi | Seçmeli Birinci Yabancı Dil (İngilizce/Almanca/Fransızca edebiyatı ve dil becerileri), İkinci Yabancı Dil, Temel Matematik | YDT (Yabancı Dil Testi — 80 soru) + TYT ortak dersleri |
Not: 2026-2027 eğitim öğretim yılında 10. sınıf Maarif Modeli konuları ve 11. sınıf Maarif Modeli konuları kapsamında TTKB’nin yürürlükteki haftalık ders çizelgesinde yer alan ders grupları ve seçim kuralları esas alınır; öğrencinin sınıfına ve okul türüne ait güncel çizelge okul yönetiminden kontrol edilmelidir.
Veli, öğrenci ve rehber öğretmen için ders tercihi görüşme şablonu (somut örnek)
Aralık-Ocak aylarında okuldan gönderilen seçmeli ders dilekçesini imzalamadan önce aşağıdaki 5 adımlı görüşme ve karar formunu evde birlikte doldurun (boş ve doldurulmuş örnek):
| Değerlendirme Adımı | Boş Karar Şablonu (Öğrenci & Veli) | Doldurulmuş Somut Örnek (10. Sınıf Öğrencisi) |
|---|---|---|
| 1. 9 ve 10. Sınıf Başarı Gözlemi | En yüksek başarı ve ilgi gösterilen 3 ders: … | Matematik (88), Coğrafya (92), Türk Dili ve Edebiyatı (85); Fizik ve Kimya’da zorlanıyor. |
| 2. Düşünülen Yükseköğretim Programları | 1. Tercih alanı: … / 2. Tercih alanı: … (meslek seçimi testi sonucu) | 1. Hukuk Fakültesi (EA) / 2. İşletme – İktisat – Psikoloji (EA) |
| 3. Seçilecek Ana Seçmeli Ders Paketi | Seçilen ağırlık grubu ve haftalık saat toplamı: … | Eşit Ağırlık (EA) paketi: Seçmeli Matematik + Seçmeli Edebiyat + Seçmeli Tarih + Seçmeli Coğrafya. |
| 4. Okulda Grup Açılma Durumu (md. 11/4) | Okul idaresinin açacağını duyurduğu dersler kontrol edildi mi? [ ] Evet | Evet, okulda EA seçmeli ders grubu için 10 öğrenci barajı fazlasıyla sağlanıyor. |
| 5. Veli, Sınıf Rehber ve PDR Onayı | Teslim tarihi (Aralık/Ocak): …/…/202. — İmza: … | 15 Ocak 2027’de sınıf rehber öğretmenine teslim edildi ve e-Okul’a işlendiği doğrulandı. |
Meslek liselerinde alan ve dal seçimi ile genel lise ders seçimi arasındaki fark
Genel akademik liseler (Anadolu, Fen, Sosyal Bilimler) ile Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerindeki süreç birbiriyle karıştırılmamalıdır:
- Anadolu ve Fen Liselerinde (OKY md. 11): Diplomanın üzerinde “Sayısal Bölümü” yazmaz; öğrenci Aralık-Ocak aylarında seçmeli derslerini seçerek 11 ve 12. sınıf programını şekillendirir.
- Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde (OKY md. 31): Öğrenciler 9. sınıfın başında (veya LGS tercihiyle) resmi bir meslek alanına, 9. sınıfın sonunda ise dalına yerleşir. Bu sürecin ayrıntıları için meslek lisesi bölümleri sayfamıza bakın.
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (Ders seçimi md. 11: aralık-ocak takvimi, 10 ve 8 öğrenci grup oluşturma kuralı) — Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
- Ortaöğretim Kurumları Haftalık Ders Çizelgeleri ve Uygulama Esasları (2023; güncel uygulama okuldan kontrol edilmelidir) — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (TTKB)
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
