AYT Edebiyat konuları MEB 9, 10, 11 ve 12. sınıf programında nasıl yapılandırılmıştır?
MEB 2018 Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı kronolojik dönem adlarıyla değil, her sınıfta tekrarlanan metin türleriyle (Hikâye, Şiir, Roman, Tiyatro, Öğretici Metinler) yapılandırılmıştır. Öğrenciler 9. sınıfta bu türlerin yapı unsurlarını öğrenir; 10, 11 ve 12. sınıflarda ise her türün İslamiyet öncesinden Cumhuriyet dönemine kadar tarihsel gelişimini inceler.
18 Ekim 2026 itibarıyla 2027 YKS kapsam belgesi henüz açıklanmadı. MEB’in 2028 geçiş duyurusu tek tek 2027 kazanımlarını kesinleştirmez. Resmî kapsam yayımlanana kadar aşağıdaki 2018 programı hazırlık için kullanılabilir; 2027 sorumluluğu yeni ÖSYM ve MEB belgeleriyle kontrol edilmelidir:
| Sınıf Düzeyi | Hikâye, Şiir, Roman ve Tiyatro Ünitelerindeki Dönem Kapsamı | Öğretici Metinler ve Giriş Ünitesi Kapsamı |
|---|---|---|
| 9. Sınıf (9 Ünite) | Hikâye ve Romanın yapı unsurları (olay, kişi, mekân, zaman, anlatıcı), Şiir bilgisi (nazım birimi, ölçü, uyak, redif, edebî sanatlar, konuya göre şiir türleri), Masal ve Fabl, Tiyatro temel terimleri | Giriş (edebiyatın güzel sanatlarla ve bilimlerle ilişkisi, metinlerin sınıflandırılması), Biyografi-Otobiyografi, Mektup-E-posta, Günlük-Blog |
| 10. Sınıf (9 Ünite) | Hikâye: Dede Korkut, Halk hikâyesi, Mesnevi, Tanzimat ve Millî Ed. hikâyesi; Şiir: İslamiyet öncesi koşuk ve sagu, Geçiş Dönemi, Halk şiiri (anonim, âşık, tasavvufi) ve Divan şiiri; Destan ve Efsane; Roman: Tanzimat, Servetifünun ve Millî Ed. romanı; Tiyatro: Geleneksel Türk tiyatrosu (Karagöz, Orta oyunu, Meddah) ve modern tiyatroyla karşılaştırılması | Giriş (Edebiyat-tarih ve edebiyat-din ilişkisi, Türk edebiyatının dönemlere ayrılması, Türklerin kullandığı alfabeler), Anı (Hatıra), Haber Metni, Gezi Yazısı (Seyahatname) |
| 11. Sınıf (9 Ünite) | Hikâye: 1923-1940 ve 1940-1960 Cumhuriyet hikâyesi; Şiir: Tanzimat (1. ve 2. dönem), Servetifünun, Fecriati, Saf (Öz) şiir, Millî Edebiyat, Cumhuriyet’in ilk dönemi ve Türk dünyası şiiri; Roman: 1923-1950 ve 1950-1980 Cumhuriyet romanı; Tiyatro: 1923-1950 ve 1950-1980 Türk tiyatrosu | Giriş (Edebiyat-toplum ilişkisi ve Batı edebiyatı akımları: Klasisizm, Romantizm, Realizm, Natüralizm, Parnasizm, Sembolizm, Sürrealizm vb.), Makale, Sohbet ve Fıkra, Eleştiri, Mülakat ve Röportaj |
| 12. Sınıf (7 Ünite) | Hikâye: 1960 sonrası Türk hikâyesi ve Küçürek (minimal) hikâye; Şiir: Cumhuriyet dönemi Saf şiir, Toplumcu eğilimler, Millî Ed. anlayışı, Garip (I. Yeni), İkinci Yeni, Dinî değerleri öne çıkaran şiir, 1960 ve 1980 sonrası şiir, Cumhuriyet halk şiiri; Roman: 1923-1950, 1950-1980, 1980 sonrası roman, Türk dünyası ve Dünya romanı; Tiyatro: 1950 sonrası tiyatro | Giriş (Edebiyat-felsefe ve edebiyat-psikoloji ilişkisi, dilin tarihî süreçteki değişimi, ilk örneklerden günümüze Türkçe sözlükler), Deneme, Söylev (Nutuk) |
EA öğrencileri için tüm test ağırlıklarını AYT Eşit Ağırlık konuları, Sözel öğrencileri için ise AYT Sözel konuları sayfalarımızda inceleyebilirsin.
AYT Edebiyat etkileşimli dönem ve tür takip çizelgesi
Aşağıdaki etkileşimli konu takip çizelgesinde 23 AYT Türk Dili ve Edebiyatı başlığını dönem ve tür sırasıyla işaretleyebilirsin.
Cihazında saklanır · kayıt yok
Konu takip ve yetişme hesabı
Bitirdiğin konuları işaretle, haftada kaç konu bitirebildiğini seç; kalan konuların ne zaman biteceğini ve sınava yetişmek için gereken temponu gör.
İşaretlerin yalnızca bu cihazda, tarayıcında saklanır.
- Anlam, Şiir Bilgisi ve Söz Sanatları (4 başlık): Edebiyat, metin türleri ve diğer alanlarla ilişkisi, Şiir bilgisi (ölçü, kafiye, redif, nazım birimi), Edebî sanatlar (söz sanatları), Metinde anlam ve yorum.
- İslamiyet Öncesi, Halk ve Divan Edebiyatı (7 başlık): İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ve destanlar, Geçiş dönemi eserleri (Kutadgu Bilig, Divanü Lugâti’t-Türk, Atabetü’l-Hakayık, Divan-ı Hikmet), Anonim halk edebiyatı ve Dede Korkut, Âşık edebiyatı, Dinî-tasavvufi halk edebiyatı, Divan edebiyatı nazım biçimleri ve türleri, Divan edebiyatında nesir ve sanatçılar.
- Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı, Öğretici Metinler ve Akımlar (12 başlık): Tanzimat edebiyatı (1. ve 2. kuşak), Servetifünun ve Fecriati, Millî Edebiyat dönemi, Cumhuriyet dönemi Türk şiiri, Cumhuriyet dönemi hikâye ve roman, Cumhuriyet dönemi tiyatro, Öğretici metinler (makale, deneme, sohbet, fıkra, eleştiri), Kişisel hayatı konu alan metinler (anı, gezi, biyografi, günlük, mektup), Mülakat-röportaj-haber-söylev, Edebî akımlar, Dünya edebiyatı, Türkçenin tarihî gelişimi, sözlükler ve alfabeler.
2026 AYT Edebiyat kitapçığında 24 soru hangi dönem ve türlerden çıktı?
Editoryal sınıflandırmamıza (ailevegitim, ÖSYM 2026 kitapçığına göre) göre 21 Haziran 2026’da uygulanan 2026-AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testindeki ilk 24 sorunun dağılımı şöyledir:
| Konu ve Dönem Grubu | 2026 AYT Soru Numaraları | Soru Sayısı | MEB Sınıf ve Ünite Karşılığı |
|---|---|---|---|
| Sözcükte, Cümlede ve Paragrafta Anlam | Soru 1-6 | 6 | 9-12. sınıflar: Okuma / metni anlama ve çözümleme kazanımları |
| Şiir Bilgisi, Edebî Sanatlar ve Şiirde Anlam | Soru 7-10 | 4 | 9. sınıf 3. ünite Şiir; 10. sınıf 3. ünite Şiir |
| Geçiş Dönemi, Destan ve Masal | Soru 11-13 | 3 | 10. sınıf 3. ünite Şiir ve 4. ünite Destan/Efsane; 9. sınıf 4. ünite Masal/Fabl |
| Divan Edebiyatı: Nazım ve Nesir Türleri | Soru 14-17 | 4 | 10. sınıf 3. ünite Şiir; 9. sınıf 7. ünite Biyografi/Otobiyografi |
| Tanzimat ve Servetifünun: Roman ve Şiir | Soru 18-19 | 2 | 10. sınıf 5. ünite Roman; 11. sınıf 3. ünite Şiir |
| Millî Edebiyat ve Cumhuriyet: Roman, Şiir, Röportaj ve Tiyatro | Soru 20-23 | 4 | 10. sınıf 5. ünite Roman; 12. sınıf 3. ünite Şiir; 11. sınıf 9. ünite Mülakat/Röportaj; 11-12. sınıf Tiyatro üniteleri |
| Batı Edebiyatı Akımları | Soru 24 | 1 | 11. sınıf 1. ünite Giriş: edebî akımlar |
AYT Edebiyat konuları hangi sırayla çalışılmalı? Yazar-eser ezberleme tuzağı
Yazar-eser çalışmasını şiir bilgisi, metin türleri ve dönem özellikleriyle birlikte yürüt. Yukarıdaki editoryal gruplamada anlam, şiir bilgisi, geçiş/halk anlatıları, Divan, Tanzimat-Servetifünun ve akımlar grupları 2026’daki 24 sorunun toplam 20’sini oluşturur. Bu dağılım gelecek sınavlar için sabit sayı değildir. Çalışma sıranı şu 4 halkada kurabilirsin:
- 1. Halka — Anlam, Şiir Bilgisi ve Söz Sanatları: TYT Türkçe paragraf çalışmasını şiirde anlamla birleştir. Nazım birimi, ölçü, uyak, redif ve edebî sanatları metin örnekleri üzerinden karşılaştır.
- 2. Halka — İslamiyet Öncesi, Geçiş Dönemi, Halk ve Divan Edebiyatı: Geçiş dönemi eserlerini, halk edebiyatı nazım biçimlerini ve Divan edebiyatının nazım-nesir türlerini dönem, tür ve sanatçı ilişkisiyle çalış.
- 3. Halka — Tanzimat, Servetifünun, Fecriati, Millî Edebiyat ve Akımlar: Roman ve şiirde dönem özelliklerini karşılaştır; eser, yazar ve kahraman bilgileri için kısa eşleştirme kartları hazırla.
- 4. Halka — Cumhuriyet Dönemi ve Öğretici Metinler: Şiir anlayışlarını, hikâye-roman-tiyatro özelliklerini ve öğretici türleri MEB programındaki metin türleri sırasıyla çalış.
Kaynaklar
- 2026-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Kılavuzu — ÖSYM
- ÖSYM Tarafından 2026 Yılında Gerçekleştirilecek YKS'ye Esas Derslere Ait Konu ve Kazanımlar — MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- 2026-YKS (TYT, AYT ve YDT) Temel Soru Kitapçıkları ve Cevap Anahtarları — ÖSYM
- Ortaöğretim Öğretim Programları (9-12. Sınıflar) — MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
- YKS ve LGS'de Yeni Müfredata Uyumlu Soru Modeli 2028'de Hayata Geçecek — T.C. Millî Eğitim Bakanlığı
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
