Yeni yönetmeliğe göre “Özel Program” ve “Özel Proje” okulları ile genel liselerin farkı
12 Temmuz 2025 tarihli MEB Proje Okulları Yönetmeliği, proje okullarını uyguladıkları eğitim modeline göre iki başlık altında yapılandırmıştır. Tüm ortaöğretim türlerinin genel çerçevesi için lise türleri, ortaokul 5. sınıf düzeyi sınavları için ise imam hatip proje okulu sınavı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
| Kriter | Özel Program Uygulayan Okullar | Özel Proje Uygulayan Okullar | Proje Statüsünde Olmayan Genel Liseler |
|---|---|---|---|
| Tanım ve Odak (MevzuatNo: 42491) | Bakanlıkça belirlenen bilim, teknoloji, yabancı dil veya tematik alanlarda derinlemesine özel öğretim programı uygulayan okullar. | Ulusal/uluslararası sürdürülebilir proje yürüten veya üniversite, kamu kurumu ve sektör protokolleriyle faaliyet gösteren okullar. | Standart MEB haftalık ders çizelgesi ve genel öğretim programını uygulayan okullar. |
| Lise (9. Sınıf) Öğrenci Kabulü | OGM’ye bağlı özel program okullarında Türkiye geneli ilk %1 ve okul özel sınavında başarı; diğer birimlerin özel programlarında ilgili kılavuz kriterleri (md. 8). | Kabul yolu, okul ve programın güncel tercih kılavuzundaki bilgisine göre kontrol edilir; proje statüsünden tek başına çıkarılamaz. | Okul ve program türüne göre yerel yerleştirme, merkezî sınav veya yetenek sınavı; güncel kılavuz esas alınır. |
| Hazırlık Sınıfı ve Dil İmkanı | Bakanlığın uygun gördüğü merkezî sınavla öğrenci alan okullarda belirlenen kontenjan için hazırlık açılabilir (OKY md. 6/3). | Protokol ve okul türüne göre hazırlık sınıfı veya yoğun yabancı dil/atölye desteği sunulabilir. | Hazırlık durumu yalnız proje statüsünden çıkarılamaz; okulun öğrenim süresi ve programı kontrol edilir. |
| Öğretmen ve Yönetici Görevlendirme | MevzuatNo 40068 sayılı yönetmelik kapsamında 4’er yıllık dönemlerle Bakanlıkça atama/görevlendirme yapılır. | MevzuatNo 40068 sayılı yönetmelik kapsamında Bakanlıkça atama/görevlendirme yapılır. | Genel öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğine tabidir. |
Hangi lise türleri proje okulu olabilir ve nasıl anlaşılır?
Bir okulun proje statüsü Bakanlığın ve okulun güncel resmî duyurularından; öğrenci kabul yolu ise ilgili kabul ve tercih kılavuzundan birlikte kontrol edilmelidir:
- Proje Anadolu Liseleri: Kabul koşulları ile hazırlık sınıfı bulunup bulunmadığı okulun güncel programından ve ilgili kılavuzdan kontrol edilir (fen lisesi mi Anadolu lisesi mi).
- Fen ve Sosyal Bilimler Liseleri: Merkezî sınavla öğrenci alırlar; proje statüsü ve yürütülen iş birlikleri okulun güncel resmî açıklamasından kontrol edilir (sosyal bilimler lisesi).
- Proje Anadolu İmam Hatip Liseleri: Fen ve sosyal bilimler programı uygulayan, yabancı dil/musiki/spor veya uluslararası program yürüten proje AİHL’ler LGS puanıyla (bazı görsel sanatlar/musiki/spor programları ise yetenek + kılavuz şartıyla) öğrenci kabul eder.
- Proje Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri (MTAL): Sektör protokolleri olan MTAL’lerde özellikle Anadolu Teknik Programları (ATP) ve belirlenen proje AMP alanları LGS puanıyla öğrenci alır (meslek lisesi bölümleri).
Tercih öncesi proje okulu statü ve program doğrulama listesi (somut örnek)
8. sınıf sonunda LGS tercih nasıl yapılır sürecinde bir proje lisesini listenize eklemeden önce aşağıdaki 5 adımlı kontrol tablosunu doldurun:
| Kontrol Adımı | Nereden ve Nasıl Kontrol Edilir? | Örnek Uygulama Kaydı | Durum |
|---|---|---|---|
| 1. Kabul yolu kontrolü | Okul kodunu güncel tercih kılavuzunda bulun; varsa özel program sınavı ve ek kabul koşullarını okulun duyurusundan kontrol edin. | Okul Tablo-1’de yer alıyor; yerel yerleştirme (OBP) ile değil yalnız LGS puanıyla öğrenci alıyor. | [ ] Doğrulandı |
| 2. Öğrenim süresi ve hazırlık | Kılavuzdaki “Öğrenim Süresi” sütununda “4 Yıl” mı yoksa “Hazırlık + 4 Yıl” mı yazdığını inceleyin. | Okulda “Hazırlık + 4 Yıl (İngilizce)” ibaresi var; toplam eğitim süresi 5 yıl. | [ ] Doğrulandı |
| 3. Uygulanan özel program / protokol | Okulun resmî `meb.k12.tr` sitesinden hangi üniversite, kurum veya uluslararası programı (AP, IB, TÜBİTAK, sektör protokolü) yürüttüğünü okuyun. | Okulun teknik üniversite ile laboratuvar ve danışmanlık protokolü bulunuyor. | [ ] Doğrulandı |
| 4. MTAL alan kapsamı (Meslek liseleri için) | Okulun tüm alanlarının mı yoksa yalnız belirli bir alanının mı (ör. Siber Güvenlik / Havacılık) proje kapsamında LGS ile aldığını kontrol edin. | Bilişim Teknolojileri (ATP) LGS ile alıyor; diğer alanlar yerel yerleştirmede. | [ ] Doğrulandı |
| 5. Pansiyon ve nakil şartı | Pansiyon kontenjanını (Kız/Erkek) ve ara sınıfta lise nakil işlemleri için taban puan kuralını inceleyin. | Gündüzlü (pansiyonsuz) okul; ulaşım süresi 25 dakika olarak hesaplandı. | [ ] Doğrulandı |
Proje okullarına ara sınıflarda nakil yapılabilir mi?
MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 37. maddesine göre sınavla öğrenci alan proje okullarına ara sınıflarda (9, 10, 11 ve 12. sınıfta) nakil yapılabilmesi için iki temel şartın aynı anda sağlanması gerekir:
- Gitmek istediğiniz proje okulunun ilgili sınıf seviyesinde boş kontenjan bulunması,
- Öğrencinin sınava girdiği yıl aldığı Merkezî Sınav (LGS) puanının, nakil gitmek istediği proje okulunun o sınıf düzeyi için oluşan güncel taban puanına eşit veya bu puandan yüksek olması.
Yerel yerleştirmeyle (OBP ile) öğrenci alan bir okuldan, LGS’ye girmemiş veya taban puanı yetmeyen bir öğrencinin sınavla öğrenci alan proje lisesine nakil yapması yönetmelik gereği mümkün değildir.
Kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı Proje Okulları Yönetmeliği (RG 12.07.2025/32954, MevzuatNo: 42491; md. 1 amaç-kapsam, özel program ve özel proje uygulayan okullar) — Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi / Resmî Gazete
- Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlarına Öğretmen Atama ve Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği (RG 08.02.2023/32098, MevzuatNo: 40068) — Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (Kuruluş ve türler md. 6, hazırlık sınıfı md. 6/3, nakil md. 37) — Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
