Bugün ne yapmalıyım? Aşamaya göre ilk adım
Aşağıdaki soruları yanıtlayın; bulunduğunuz aşamaya uygun ilk adımı görün.
Adım adım · kayıt yok
Karar ağacı
Zorbalık yapan çocuğun ailesi için 7 adım
- Sakin kalın: Öfkeyle verilen tepkiler, çocuğa sorunları güçle çözmeyi öğretebilir.
- Okulla görüşün: Olayın ayrıntılarını, sıklığını ve okulun önlemlerini öğrenin.
- Dinleyin ama küçümsemeyin: Çocuğun anlatışını dinleyin; ardından açıkça söyleyin: “Başkasını incitmek, alay etmek, dışlamak kabul edilemez.”
- Empati çalışın: Karşıdaki çocuğun duygularını konuşun; benzer bir şeyin kendisine yapıldığını düşünmesini isteyin.
- Telafi edin: Özür ve zararı giderme, sorumluluk almayı öğretir.
- Tutarlı sonuç uygulayın: Örneğin belirli bir süre ekran ya da oyun ayrıcalığının kısıtlanması; fiziksel ceza ve aşağılama davranışı pekiştirir, kullanmayın.
- İzleyin ve övün: Öğretmenle haftalık iletişimde kalın; olumlu davranışları fark edip söyleyin.
Çocuk neden zorbalık yapar?
| Olası neden | Ne yapılabilir? |
|---|---|
| Güç ve ilgi görme isteği | Liderlik ve sorumluluk alabileceği olumlu roller bulmak |
| Taklit (evde, okulda ya da ekranda gördüğü davranışlar) | Evde sorunların konuşarak çözüldüğünü göstermek; ekran içeriklerini gözden geçirmek |
| Kıskançlık, öfke ya da kendine güvensizlik | Duyguları adlandırma ve öfke yönetimi üzerine çalışmak |
| Kendisinin de zorbalığa uğraması | Çocuğun da mağdur olup olmadığını okulla birlikte araştırmak |
| Grup baskısı | Arkadaş grubunu tanımak; “hayır” diyebilme becerisini konuşmak |
Neden ne olursa olsun davranış kabul edilemezdir; nedeni anlamak, davranışı mazur göstermek için değil, değiştirmek içindir.
Çevrim içi zorbalık yapıyorsa
Mesaj gruplarında alay, fotoğraf paylaşarak küçük düşürme ya da gruptan dışlama da zorbalıktır. Çocuğunuzla paylaşımların kalıcı olduğunu ve başkalarını nasıl etkilediğini konuşun; uygunsuz paylaşımları birlikte kaldırın. Cihaz kullanım kurallarını birlikte yeniden yazın. 15 yaşından küçükler için sosyal ağ hizmetine dair yeni düzenleme 15 yaş altı sosyal medya yasağı sayfamızda. Mağdur tarafın yaşadıkları ve okulun sorumlulukları için akran zorbalığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne zaman ek destek alınmalı?
- Davranış birkaç haftalık tutarlı uygulamaya rağmen sürüyorsa
- Fiziksel şiddet, tehdit ya da eşyalara ciddi zarar varsa
- Çocukta yoğun öfke, hayvanlara ya da küçük kardeşlere zarar verme gibi başka belirtiler de görülüyorsa
Bu durumlarda okul rehberlik servisiyle birlikte çocuk ruh sağlığı uzmanından destek alın.
Kaynaklar
- If Your Child Is a Bully (Çocuğunuz zorbalık yapıyorsa) — Nemours KidsHealth
- Bullying: It's Not OK — American Academy of Pediatrics, HealthyChildren.org
- Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği — Mevzuat Bilgi Sistemi
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı
