Öfke termometresi: şu an ne yapmalıyım?
Gerginliğinizi 0 ile 10 arasında işaretleyin ve ne olduğunu seçin; o seviyede yapılacak tek adımı görün. Günü kaydederseniz son 7 günün ortalamasını da görürsünüz.
Veli için · 1 dakika
Öfke termometresi: şu an ne yapmalıyım?
Ders çalıştırırken içindeki gerginliği 0 ile 10 arasında işaretle ve ne olduğunu seç; o seviyede yapılacak tek adımı gör.
Bu araç tanı koymaz. Öfke sık sık bağırmaya ya da fiziksel cezaya dönüşüyorsa bir aile danışmanından ya da okul rehberlik servisinden destek isteyin. Çocuğunuz şiddet görüyorsa ALO 183 Sosyal Destek Hattı'nı arayabilirsiniz. Kayıtlar yalnız bu cihazda tutulur.
Ders çalıştırırken neden bu kadar sinirleniyoruz?
Ders çalıştırma anı çoğu zaman günün en yorgun saatine denk gelir ve velinin kendi okul anılarını, kaygısını ve “Çocuğum geride kalıyor” korkusunu birlikte taşır. Matematik kaygısı olan veliler üzerine yapılan bir araştırmada, bu velilerin ödeve sık yardım ettiği çocukların yıl içinde matematikte daha az ilerlediği ve daha fazla matematik kaygısı geliştirdiği görüldü (Maloney ve ark., 2015). Yani ödev yardımı yalnızca ne kadar sık yapıldığıyla değil, hangi duyguyla yapıldığıyla da çocuğa geçer.
- Zamanlama: Akşam yemeğinden hemen önce, ikiniz de aç ve yorgunken.
- Beklenti: “Bunu bilmesi gerekir” düşüncesi, bilmediğinde hayal kırıklığına dönüşür.
- Kaygı: Notlar ve sınavlar hakkındaki kaygı, o anki soruya yansır.
- Rol karışıklığı: Veli öğretmen gibi davrandığında çocuk ebeveyniyle değil öğretmeniyle tartışıyormuş gibi hisseder.
60 saniyelik duraklatma: sesiniz yükselmeden önce
- Fark edin: Sesin yükselmeye, cümlelerin “hep” ve “hiç” ile başlamaya başladığı an.
- Söyleyin: “Bir dakika ara verelim, su içip geleceğim.”
- Kalkın: Masadan uzaklaşın; dört saniye nefes alın, dört saniye tutun, dört saniye verin, üç kez.
- Dönün: Takılınan soruya değil, bir sonraki daha kolay soruya geçin.
- Akşam düşünün: Gerginliği neyin başlattığını not edin; saat mi, ders mi, yorgunluk mu?
Amerikan Pediatri Akademisi, bağırmanın ve fiziksel cezanın davranışı kalıcı olarak düzeltmediğini, sakin ve tutarlı sınırların daha etkili olduğunu vurgular.
Zor anlarda ne demeli, ne dememeli?
Durumu seçin; söyleyebileceğiniz cümleleri, kaçınmanız gerekenleri ve sonraki adımı görün. Çocuk mizaç testini çözdüyseniz öneriler çocuğunuzun mizacına göre de uyarlanır.
Veli için · 1 dakikalık rehber
Bu durumda çocuğuma ne demeliyim?
Durumu seç; söyleyebileceklerini, kaçınman gerekenleri ve sonraki adımı görelim. Çocuk mizaç testini çözdüysen öneri mizacına göre de uyarlanır.
Bu rehber tanı koymaz. Uzun süren içe kapanma, öfke patlamaları, uyku ya da yeme sorunları varsa okul rehberlik servisine ya da bir uzmana başvurun.
Uzun vadede: tartışmasız bir ödev düzeni kurmak
- Kuralı kâğıda verin: Ödevin saati, yeri ve telefonun yeri bir ödev sözleşmesinde yazılı olsun.
- Rolünüzü küçültün: 4. sınıftan itibaren desteği adım adım azaltın; özerklik merdiveni bunun için.
- Paylaşın: Ders çalıştırma işini haftanın bazı günlerinde diğer ebeveynle ya da bir yakınla paylaşın.
- Destek isteyin: Öfke sık sık bağırmaya ya da fiziksel cezaya dönüşüyorsa bir aile danışmanından ya da okul rehberlik servisinden destek alın. Kural koyarken sınırları olumlu dille yazmak için kural kartı oluşturucumuzu kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- Intergenerational Effects of Parents' Math Anxiety on Children's Math Achievement and Anxiety (Maloney E. A. ve ark., Psychological Science 2015;26(9):1480-1488) — Association for Psychological Science
- What's the Best Way to Discipline My Child? — American Academy of Pediatrics, HealthyChildren.org
- Parent Involvement in Homework: A Research Synthesis (Patall E. A., Cooper H., Robinson J. C., Review of Educational Research 2008;78(4):1039-1101) — American Educational Research Association
Bu rehberi kim hazırladı?
Aile ve Eğitim Koçluk Ekibi — İstanbul merkezli, Türkiye geneli online öğrenci koçluğu, mizaç analizi ve veli atölyeleri. Rehberlerimiz koçluk görüşmelerinde en sık karşılaştığımız soruları ve güvenilir kaynakları temel alır; resmî kurallar değiştiğinde güncellenir.
Yaklaşımımızı tanı

